Një fenomen i fuqishëm El Niño mund të formohet gjatë muajve të ardhshëm, duke rritur rrezikun për valë të nxehti ekstreme, thatësira, përmbytje dhe kriza ushqimore në disa rajone të botës. Paralajmërimi vjen nga organizmat më të rëndësishëm meteorologjikë ndërkombëtarë, ndërsa mediat kanë filluar ta quajnë atë “Godzilla El Niño” ose “El Niño përbindësh”.
Sipas Organizatës Botërore Meteorologjike (WMO), ekziston një probabilitet prej 80% që El Niño të zhvillohet deri në fund të verës, ndërsa meteorologët amerikanë vlerësojnë me 63% mundësinë që ai të arrijë nivelet e një fenomeni “shumë të fortë”.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, paralajmëroi se El Niño mund të “hedhë benzinë mbi zjarrin e një bote që po ngrohet”, duke sjellë pasoja që do të ndihen përtej kufijve dhe kontinenteve.
Çfarë është El Niño?
El Niño është një fenomen natyror klimatik që shfaqet çdo dy deri në shtatë vjet, kur temperaturat e sipërfaqes së oqeanit në pjesën qendrore dhe lindore të Paqësorit rriten mbi normalen.
Normalisht, erërat shtyjnë ujërat e ngrohta drejt Azisë dhe Australisë, ndërsa ujërat më të ftohta ngrihen pranë Amerikës së Jugut. Gjatë El Niños ky mekanizëm dobësohet ose përmbyset, duke shkaktuar ndryshime të mëdha në reshje, temperatura dhe stuhi në shumë pjesë të botës.
Profesori amerikan Paul Roundy shpjegon se kur zonat tropikale që zakonisht janë të ftohta bëhen më të ngrohta, reshjet zhvendosen dhe ekuilibri klimatik ndryshon.
“Në disa vende thatësira bëhet më e rëndë, ndërsa në të tjera reshjet shtohen ndjeshëm”, thotë ai.
A është vërtet një “Godzilla”?
Shkencëtarët theksojnë se termi “Godzilla” nuk përdoret zyrtarisht në meteorologji, por është një etiketë mediatike për El Niño-t jashtëzakonisht të fuqishëm.
Megjithatë, disa tregues po shqetësojnë ekspertët. Në fund të prillit u regjistruan erëra të fuqishme rekord pranë Papua Guinesë së Re, të cilat shtynë sasi të mëdha uji të ngrohtë drejt lindjes së Paqësorit.
Sipas Roundy, ky proces ka qenë edhe më i fortë se ai që parapriu super-El Niño-n historik të viteve 1997-1998, një nga më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë.
“Sa më e fortë të jetë era, aq më e fortë është goditja mbi oqeanin,” shpjegon ai.
Çfarë rrezikon bota?
Ekspertët paralajmërojnë se ndikimet më të forta mund të ndihen fillimisht në vendet pranë Paqësorit.
Australia dhe pjesë të Amerikës së Jugut mund të përballen me thatësira dhe zjarre të mëdha, ndërsa vende të tjera mund të përjetojnë përmbytje të rënda.
Afrika Lindore dhe Azia Jugore rrezikojnë çrregullime serioze në bujqësi, ndërsa Programi Botëror i Ushqimit ka paralajmëruar se miliona njerëz mund të përballen me pasiguri ushqimore nëse fenomeni forcohet.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se El Niño nuk sjell vetëm pasoja negative. Në disa zona, reshjet shtesë mund të mbushin rezervuarët dhe rezervat ujore, duke ndihmuar ekonomitë lokale.
Pse lidhet me ndryshimet klimatike?
Shkencëtarët sqarojnë se El Niño nuk shkaktohet nga ngrohja globale. Ai është një cikël natyror i klimës.
Por ngrohja globale mund t’i bëjë efektet e tij më të forta.
Kjo do të thotë se valët e të nxehtit mund të jenë më ekstreme, thatësirat më të gjata dhe përmbytjet më shkatërruese se në të kaluarën.
Shenjat tregojnë se fenomeni tashmë ka filluar të formohet.
“Ujërat e ngrohta tashmë po lëvizin drejt lindjes. Kjo është arsyeja pse besimi i shkencëtarëve është kaq i lartë. Në një farë mënyre, El Niño tashmë ka nisur”, përfundon Roundy.
Burimi: AA
