Ndërsa Evropa po përballet çdo vit me temperatura gjithnjë e më të larta, banorët e ishullit kroat Rab vazhdojnë të mbështeten te një mënyrë jetese që u ka shërbyer prej shekujsh për të përballuar të nxehtin e verës, pa pasur nevojë për teknologji moderne.
I vendosur në brigjet e Adriatikut, Rab është i njohur për qytetin e tij mesjetar, rrugicat e ngushta prej guri dhe shtëpitë historike, të projektuara në mënyrë që të krijojnë hije dhe ajrosje natyrale edhe gjatë ditëve më të nxehta.
Banorët thonë se jeta në ishull është organizuar prej brezash sipas ritmit të temperaturave. Punët jashtë kryhen herët në mëngjes ose në orët e mbrëmjes, ndërsa mesdita kalohet në ambiente të mbyllura ose në hije, duke shmangur ekspozimin në diell.
Udhërrëfyesja turistike Kristina Maskarin shpjegon se zakoni modern i bërjes së plazhit dhe qëndrimit për orë të tëra në diell është relativisht i ri. Tradicionalisht, banorët e Rabit kanë shmangur gjithmonë rrezet e forta të diellit gjatë orëve më të nxehta të ditës.
Edhe arkitektura tradicionale luan një rol të rëndësishëm. Shumë prej shtëpive të qytetit të vjetër janë ndërtuar për të qëndruar të freskëta pa përdorimin e kondicionerëve. Gjatë ditës, grilat e jashtme mbahen të mbyllura për të penguar depërtimin e nxehtësisë, ndërsa gjatë natës dritaret hapen për të lejuar qarkullimin e ajrit më të freskët.
Po aq i rëndësishëm është edhe planifikimi urban i qytetit. Rrugicat e ngushta mesjetare janë projektuar në mënyrë që të krijojnë hije gjatë pjesës më të madhe të ditës, duke u mundësuar banorëve dhe vizitorëve të lëvizin në këmbë pa u ekspozuar vazhdimisht ndaj diellit.
Ndërsa ndryshimet klimatike po i bëjnë valët e të nxehtit gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive në Evropë, përvoja e Rabit po shihet si një shembull se si tradita, arkitektura dhe mënyra e organizimit të jetës mund të ndihmojnë në përshtatjen me temperaturat ekstreme.
Burimi: Euronews
