Mali i Zi po përpiqet t’i japë një goditje të rëndë financiare një prej figurave më të njohura të krimit të organizuar në Ballkan. Prokuroria e Posaçme Shtetërore ka kërkuar nga Gjykata e Lartë në Podgoricë konfiskimin përfundimtar të një portofoli të gjerë pasurish të paluajtshme dhe automjetesh luksoze, që dyshohet se lidhen me Radoje Zvicerin, kreun e pretenduar të klanit kriminal të Kavaçit, dhe bashkëshorten e tij, Tamara Zvicer.
Sipas një investigimi të publikuar nga Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), objekt i kërkesës janë të paktën 54.567 metra katrorë pasuri të paluajtshme, të shpërndara në disa zona të Malit të Zi, si dhe dy automjete Mercedes G500 të blinduara. Prokuroria pretendon se pasuritë janë blerë me të ardhura nga veprimtaria kriminale dhe janë regjistruar në emër të personave apo subjekteve të tjera për të fshehur pronësinë e tyre reale.
Nga tregtia e drogës te perandoria e pasurive të paluajtshme
Radoje Zvicer konsiderohet një prej figurave kryesore të klanit të Kavaçit, një organizatë kriminale e lidhur me trafikun ndërkombëtar të kokainës. Përplasja e përgjakshme mes klaneve të Kavaçit dhe Shkaljarit, e cila mori përmasa të mëdha pas një konflikti të nisur në vitin 2014, ka shkaktuar dhjetëra viktima dhe ka tronditur botën kriminale në Ballkan.
Vendndodhja e Zvicerit nuk dihet që prej vitit 2021. Ai është në kërkim ndërkombëtar, ndërsa autoritetet malazeze kanë ofruar një shpërblim prej 500 mijë eurosh për informacion që çon drejtpërdrejt në arrestimin e tij.
Në Mal të Zi, ai ka një dënim të formës së prerë me 16 vjet burg për trafik droge dhe krijim të organizatës kriminale. Në korrik 2026, ai u dënua në shkallë të parë me 40 vjet burg për organizimin e një rrjeti të trafikut të drogës dhe atentateve, në bashkëpunim me punonjës policie të korruptuar. Ai përballet gjithashtu me procedime dhe akuza të tjera në disa vende të rajonit.
Megjithatë, ndërsa kapja e tij mbetet një objektiv i pazgjidhur për autoritetet, prokuroria malazeze po synon të godasë atë që mund të jetë pika më e ndjeshme e një organizate kriminale: pasurinë që e shndërron fuqinë kriminale në ndikim ekonomik dhe qëndrueshmëri financiare.
Prona luksoze, toka, apartamente dhe automjete të blinduara
Pjesa më e madhe e pasurive të synuara ndodhet në rajonin bregdetar të Kotorrit, veçanërisht në Kavaç, zonë që lidhet me emrin e klanit.
Lista përfshin ndërtesa shumëkatëshe, pemishte, toka dhe sipërfaqe pyjore që kalojnë 20 mijë metra katrorë. Mes pronave të përmendura janë një kompleks me një apartamente dupleks prej 355 metrash katrorë, ambiente banimi me papafingo dhe garazhe, si dhe ndërtesa të tjera të regjistruara në emër të bashkëshortes së Zvicerit dhe personave të lidhur me familjen.
Hetimi shtrihet edhe në zona të tjera. Në Podgoricë, autoritetet kërkojnë konfiskimin e pesë apartamenteve, përfshirë dy apartamente dupleks, të cilat dyshohet se janë vendosur pas një strukture korporative. Në Tivat përfshihet një sipërfaqe toke prej 18.113 metrash katrorë, ndërsa në Herceg Novi janë identifikuar prona të regjistruara në emër të nënës së të arratisurit.
Në listë përfshihen gjithashtu ndërtesa banimi e tregtare, garazhe, pyje, livadhe dhe një pronë me pishinë private. Dy automjetet Mercedes G500 të blinduara, ndonëse të regjistruara në emër të një personi të lidhur me rrjetin, dyshohet se i përkasin flotës së përfituar në mënyrë të paligjshme.
Kjo shpërndarje e pronësisë përmes familjarëve, personave të afërt dhe subjekteve tregtare nxjerr në pah një nga sfidat kryesore të luftës kundër krimit të organizuar: identifikimin e pronarit real të pasurisë, përtej emrit që figuron në dokumentet zyrtare.
Ligji i ri antimafia: një ndryshim i rëndësishëm
Kërkesa për konfiskimin e pasurive vjen në një moment të rëndësishëm për sistemin juridik malazez. Më 4 shtator 2026, Mali i Zi miratoi një ligj të ri antimafia, të cilin qeveria e ka cilësuar si një hap historik në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit.
Ligji krijon mundësinë e konfiskimit të përhershëm të pasurive në çështje të krimit të organizuar edhe përpara një vendimi gjyqësor përfundimtar, kur plotësohen kushtet ligjore. Ai parashikon gjithashtu zhvendosjen e barrës së provës në lidhje me origjinën e pasurisë, duke kërkuar që personat e prekur të argumentojnë se ajo është fituar në mënyrë të ligjshme.
Këto mekanizma synojnë të pengojnë që pasuritë e dyshuara si produkt i kriminalitetit të mbeten të paprekura për vite të tëra, ndërkohë që procedimet penale zvarriten ose të dyshuarit vazhdojnë t’u shmangen autoriteteve.
Por efektiviteti i një ligji të tillë nuk matet vetëm me numrin e pronave të sekuestruara apo me vlerën e tyre. Ai varet edhe nga cilësia e provave, kontrolli gjyqësor, mbrojtja e të drejtave të personave të prekur dhe aftësia e institucioneve për të provuar lidhjen ndërmjet pasurisë dhe veprimtarisë kriminale.
Kur goditet pasuria, goditet modeli i biznesit kriminal
Për një kohë të gjatë, lufta kundër mafies është përqendruar kryesisht te arrestimi i drejtuesve, identifikimi i rrjeteve dhe dënimi i autorëve. Por një organizatë kriminale mund të humbasë një drejtues dhe të vazhdojë të funksionojë, nëse ruan kapitalin, pronat, kompanitë dhe rrjetet e financimit.
Për këtë arsye, hetimi financiar dhe konfiskimi i pasurive janë bërë instrumente thelbësore në luftën kundër krimit të organizuar. Ato synojnë të ndërpresin qarkullimin e përfitimeve kriminale, të dobësojnë aftësinë për të korruptuar zyrtarë dhe të pengojnë investimin e parave të paligjshme në ekonominë formale.
Rasti i Zvicerit do të jetë, në këtë kuptim, një provë e rëndësishme për autoritetet malazeze: nëse shteti mund të identifikojë pasuritë e fshehura pas një rrjeti pronësie dhe t’i kalojë ato përfundimisht në pronësi publike, në përputhje me ligjin dhe garancitë procedurale.
Një mesazh për të gjithë rajonin
Për Ballkanin Perëndimor, ku krimi i organizuar shpesh vepron përtej kufijve dhe investon në pasuri të paluajtshme, kompani e aktivitete ekonomike, çështja ka rëndësi përtej Malit të Zi. Bashkëpunimi ndërmjet prokurorive, policive, regjistrave të pronës dhe njësive të inteligjencës financiare është vendimtar për të zbuluar pronësinë reale dhe për të ndjekur paratë që kalojnë nga një juridiksion në tjetrin.
Arrestimi i një bosi kriminal është vetëm një pjesë e betejës. Nëse pasuria e krijuar nga veprimtaria e paligjshme mbetet e paprekur, organizata mund të ruajë burimet për t’u ringritur.
Goditja financiare ka kuptim vetëm kur shoqërohet me prova të forta, vendime të ekzekutueshme dhe institucione që veprojnë pa selektivitet. Përndryshe, ligjet më të ashpra rrezikojnë të mbeten deklarata politike.
Burimi: OCCRP
