Një skandal i ri korrupsioni ka dalë në dritë në Ministrinë e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, ku 20 zyrtarë të këtij institucioni janë dërguar për gjykim nga Prokuroria e Tiranës, nën akuzën e shpërdorimit të detyrës në bashkëpunim.
Hetimet, të udhëhequra nga prokurorja Mirela Kapo, kanë zbuluar një skemë abuzimesh me tendera publikë që përfshinin procedura të zhvilluara në mënyrë fiktive dhe me shkelje të hapura të ligjit për prokurimet publike.
Sipas Prokurorisë, hetimi nisi pas një kallëzimi nga Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH), i cili konstatoi parregullsi në shtatë procedura prokurimi me një fond total prej 525 milionë lekësh pa TVSH. Tenderat ishin zhvilluar kryesisht me negociim pa shpallje paraprake, duke shmangur konkurrencën dhe duke favorizuar kompani të caktuara.
Në qendër të hetimeve rezultuan disa tendera me përshkrime ironikisht absurde: ndër to, “blerje pajisjesh për shërbimin veterinar”, ku përfshiheshin motoçikleta, kaska, doreza dhe çanta që do të përdoreshin, sipas dokumenteve, nga punonjësit për “të ndihmuar fermerët dhe për të monitoruar bagëtinë”. Por, siç zbuloi hetimi, këto motoçikleta për të ‘takuar lopët’ ishin vetëm pretekst për të justifikuar shpenzime fiktive.
Prokuroria thotë se në disa raste, testimi i tregut ishte bërë në mënyrë formale, me kompani që nuk ekzistonin realisht ose nuk kishin asnjë aktivitet tregtar në fushën përkatëse. Gjithashtu, kriteret teknike të tenderave ishin hartuar në mënyrë të tillë që të përjashtonin ofertues të tjerë dhe të favorizonin paraprakisht fituesit e paracaktuar.
Në listën e procedurave të hetuara përfshihen tendera për:
“Shpenzime për mbrojtjen e bimëve dhe luftimin e parazitëve në bujqësi”; “Blerje pajisjesh për shërbimin veterinar (motoçikleta, kaska, veshje, doreza, çanta)”; “Blerje kafshësh të llojit gjedh për dëmshpërblimin e fermerëve të prekur nga dermatoza nodulare e gjedhit”; dhe “Sistem monitorimi me kamera për hidrovoret”.
Sipas aktakuzës, zyrtarët e Ministrisë kishin vepruar duke shkelur detyrat që lidhen me përgatitjen dhe verifikimin e dokumenteve të tenderave, me pasojë dëmtimin e interesit publik dhe të buxhetit të shtetit. Prokuroria ka vënë në dukje se disa nga procedurat janë miratuar edhe pa dokumentacion të plotë ligjor, ndërsa vlerësimet teknike janë bërë nga persona pa kualifikimin përkatës.
Hetimi, i cili ka zgjatur nё kohё, ka provuar se një pjesë e tenderave ishin thjesht fiktivë, me kontrata që nuk u zbatuan kurrë ose që u shfrytëzuan për të nxjerrë para publike përmes faturave të rreme. Prokuroria ka theksuar në dosje se “është krijuar bindja e plotë se testimi i tregut dhe procedurat përzgjedhëse janë kryer në mënyrë të simuluar, për të justifikuar vendime të marra paraprakisht”.
Me përfundimin e hetimeve, Prokuroria e Tiranës ka dërguar dosjen për gjykim, ndërsa për 20 zyrtarët e përfshirë pritet që çështja të shqyrtohet nga Gjykata e Shkallës së Parë për Juridiksionin e Përgjithshëm.
Skandali në Ministrinë e Bujqësisë vjen në një moment kur sektori është nën vëzhgim të lartë për përdorimin e fondeve publike dhe europiane në programe zhvillimi rural. Rasti ka ngjallur reagime të forta, pasi tenderat për “motoçikleta për shërbimin veterinar” dhe “blerje lopësh për dëmshpërblim” janë shembulli më i qartë i mënyrës se si fondet për bujqësinë shndërrohen në burim abuzimesh sistematike, ndërsa fermerët, që duhej të përfitonin, mbeten sërish pa ndihmë.
(Burimi: Prokuroria e Tiranës / KLSH / Newsbomb.al)
