Ka filma që mbahen mend për skenat e tyre spektakolare. Të tjerë për muzikën apo aktorët. Por ndonjëherë, një fjali e vetme arrin të mbijetojë më gjatë se vetë filmi.
Një prej tyre vjen nga kryevepra e Sergio Leone-s, “The Good, the Bad and the Ugly” (I Miri, i Keqi dhe i Shëmtuari), filmi legjendar i vitit 1966 që konsiderohet një nga westernët më të mëdhenj të të gjitha kohërave.
Mes dueleve, gjuetisë për ar dhe aventurave në Perëndimin e Egër, personazhi Tuco, i luajtur nga Eli Wallach, shqipton një fjali që sot duket më aktuale se kurrë:
“Nëse punon për të jetuar, pse po vret veten duke punuar?”
Në film, Tuco e thotë këtë teksa përgatit një darkë modeste dhe reflekton mbi jetën. Është një moment i qetë, larg të shtënave dhe ndjekjeve, por pikërisht aty qëndron forca e tij. Ai shtron një pyetje që prek miliona njerëz edhe sot: nëse qëllimi i punës është të përmirësojë jetën tonë, pse shpesh përfundojmë duke sakrifikuar shëndetin, kohën, familjen dhe lumturinë për hir të saj?
Skenaristët Agenore Incrocci, Furio Scarpelli, Luciano Vincenzoni dhe vetë Sergio Leone e shkruan filmin në një Europë që ende mbante plagët e Luftës së Dytë Botërore. Shumë njerëz jetonin me ndjenjën se po punonin pafund për të mbijetuar, ndërsa ëndrrat dhe qetësia dukeshin gjithnjë larg.
Pikërisht këtë paradoks përmbledh fjalia e Tucos.
Në thelb, ajo është një kritikë e mënyrës sesi shumë njerëz e jetojnë jetën: punojnë pa pushim për të siguruar të ardhmen, por ndërkohë humbasin të tashmen.
Sot, në epokën e stresit kronik, orëve të gjata në punë, telefonave që nuk fiken kurrë dhe kulturës së “puno më shumë për të pasur sukses”, kjo pyetje tingëllon edhe më e fortë.
Shumë psikologë dhe ekspertë të mirëqenies paralajmërojnë se fenomeni i “burnout”-it, lodhjes ekstreme nga puna, po bëhet një nga problemet më të mëdha të kohës sonë. Njerëzit punojnë për të jetuar më mirë, por shpesh përfundojnë duke sakrifikuar pikërisht atë që po përpiqen të ndërtojnë.
Ndoshta kjo është arsyeja pse, gati 60 vjet pas daljes së filmit, fjalia e Tucos vazhdon të qarkullojë në libra, artikuj dhe rrjete sociale.
Sepse në fund, pyetja mbetet e njëjtë për secilin prej nesh:
“Nëse punon për të jetuar, pse po vret veten duke punuar?”
(Burimi: No Film School)
