Nëse po planifikoni pushimet verore në Europë këtë vit, ekspertët e aviacionit kanë një paralajmërim të qartë: përgatituni për çmime më të larta, më pak vende të lira në avionë dhe një sezon udhëtimesh më të vështirë se zakonisht.
Sipas një analize të publikuar nga specialistët e industrisë ajrore R. Michael Baiada dhe Robert W. Mann Jr., pasojat e luftës SHBA-Izrael-Iran po vazhdojnë të tronditin tregun global të aviacionit, duke rritur ndjeshëm kostot e karburantit dhe duke detyruar kompanitë ajrore të reduktojnë fluturimet.
Një nga goditjet më të mëdha po ndihet në Europë. Kontinenti mbështetet te Gjiri Persik për rreth gjysmën e importeve të karburantit për avionët. Aktualisht, rezervat europiane vlerësohen të mbulojnë vetëm dy deri në tre javë nevoja, shumë më pak sesa kërkon sezoni intensiv i verës. Për këtë arsye, kompanitë ajrore europiane kanë filluar të shkurtojnë rreth 5% të fluturimeve të planifikuara.
Disa kompani me kosto të ulët që kryenin fluturime transatlantike kanë anuluar plotësisht disa linja. Kufizime të ngjashme po aplikohen edhe nga kompani në rajonin Azi-Paqësor.
Ekspertët paralajmërojnë se problemet nuk do të zgjidhen menjëherë, edhe nëse tensionet në Lindjen e Mesme qetësohen. Sipas tyre, mungesat e karburantit dhe çmimet e larta mund të vazhdojnë deri në vitin 2027.
Në Shtetet e Bashkuara, kompanitë ajrore po përballen me një faturë shtesë prej rreth 25 miliardë dollarësh për karburantin gjatë vitit 2026, një shumë më e madhe se fitimet totale të sektorit në vitet 2024 dhe 2025 së bashku. Për të kompensuar këtë kosto, linjat ajrore po reduktojnë numrin e vendeve në dispozicion dhe po rrisin gradualisht çmimet e biletave.
Por problemi nuk lidhet vetëm me luftën dhe naftën.
Vetë sistemi global i aviacionit është bërë joefikas. Kompanitë ajrore vazhdojnë të përdorin metoda planifikimi që shtojnë minuta të panevojshme në çdo fluturim, duke rritur konsumin e karburantit dhe duke krijuar vonesa zinxhir.
Edhe kontrolli ajror përballet me vështirësi serioze. Në SHBA mungojnë kontrollorët e trafikut ajror dhe shumë sisteme teknologjike konsiderohen të vjetruara. Aeroporte të mëdha si Newark, LaGuardia dhe O’Hare janë detyruar të kufizojnë numrin e fluturimeve për arsye sigurie.
Rezultati është se, edhe para krizës aktuale, rreth një në pesë fluturime mbërrinte me më shumë se 15 minuta vonesë.
Për shqiptarët që planifikojnë pushime në Europë gjatë verës, kjo do të thotë se rezervimet e hershme mund të jenë më të rëndësishme se kurrë. Më pak fluturime do të thotë më pak vende të lira dhe presion më i madh mbi çmimet, sidomos në destinacionet turistike më të kërkuara.
Nëse deri dje shqetësimi kryesor ishte gjetja e hotelit ideal, këtë verë sfida mund të nisë që te bileta e avionit.
Burimi: NYT
