Një nga projektet më ambicioze infrastrukturore të Evropës po hyn në një fazë delikate. Rail Baltica, hekurudha që synon të lidhë Estoninë, Letoninë dhe Lituaninë me Poloninë dhe pjesën tjetër të rrjetit evropian, po përballet me rritje kostosh dhe vonesa, pikërisht ndërsa Brukseli negocion buxhetin e ardhshëm afatgjatë të Bashkimit Evropian.
Dhe këtë herë nuk bëhet fjalë vetëm për një hekurudhë.
Projekti parashikon ndërtimin e rreth 870 kilometrave linjë të elektrifikuar me standardin evropian, duke lidhur Tallinnin, Rigën dhe Kaunasin me Poloninë. Për shtetet baltike, Rail Baltica është prej vitesh një projekt strategjik që do t’i integrojë më fort me Evropën Qendrore dhe Perëndimore.
Por pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022 i ka dhënë atij një rëndësi krejt tjetër. Linja shihet tashmë edhe si një korridor i rëndësishëm për lëvizshmërinë ushtarake në krahun lindor të BE-së dhe NATO-s, duke mundësuar transport më të shpejtë të trupave dhe pajisjeve drejt një prej zonave më të ekspozuara ndaj Rusisë.
Sipas Euractiv, Brukseli ka kërcënuar me reduktim të financimit, ndërsa Rail Baltica po bëhet një nga çështjet e forta të negociatave për buxhetin e ardhshëm të BE-së. Në tryezë nuk është vetëm financimi tradicional i transportit, por edhe sa para Evropa është e gatshme të ndajë për infrastrukturën që mund të përdoret njëkohësisht për qëllime civile dhe ushtarake.
Për vendet baltike, një tërheqje e financimit evropian do të ishte veçanërisht problematike. Kostot janë rritur, afatet janë shtyrë dhe përfundimi i një infrastrukture të kësaj përmase varet në masë të konsiderueshme nga mbështetja e BE-së.
Por Rail Baltica po e vendos Brukselin përballë një kontradikte gjithnjë e më të dukshme: Evropa kërkon nga shtetet e saj të investojnë më shumë për mbrojtjen, ndërsa njëkohësisht duhet të vendosë nëse do të financojë infrastrukturën pa të cilën kjo mbrojtje bëhet më e vështirë.
Një linjë hekurudhore që dikur argumentohej kryesisht me zhvillimin ekonomik, lidhjen e tregjeve dhe lëvizjen e qytetarëve, sot matet edhe me shpejtësinë me të cilën mund të lëvizin forcat ushtarake drejt lindjes.
Burimi: Euractiv
