Departamenti Amerikan i Mbrojtjes ka kryer një blerje të pazakontë në heshtje të plotë: një pajisje e fuqishme që prodhon valë radio të pulsuara, të cilën disa hetues dyshojnë se mund të jetë e lidhur me të ashtuquajturën Sindroma e Havanës – sëmundja misterioze që prej vitesh ka prekur diplomatë, spiunë dhe personel ushtarak amerikan në mbarë botën.
Sipas burimeve, pajisja është blerë për shuma tetëshifrore në ditët e fundit të administratës Biden, përmes një operacioni të fshehtë të Degës së Hetimeve të Sigurisë Kombëtare (HSI), me fonde të siguruara nga Pentagoni. Pajisja mund të transportohet në një çantë shpine dhe përmban edhe komponentë me origjinë ruse. Prej më shumë se një viti, ajo po testohet nga ekspertë ushtarakë dhe të inteligjencës.
Blerja ka rindezur një debat të ndezur brenda qeverisë amerikane: a ekziston realisht një teknologji që mund të shkaktojë dëmtime neurologjike në distancë? Dhe nëse po, a është përdorur ajo kundër zyrtarëve amerikanë?
Sindroma e Havanës u raportua për herë të parë në fund të vitit 2016, kur diplomatë amerikanë në Kubë nisën të shfaqnin simptoma të pazakonta: marramendje të forta, dhimbje koke ekstreme, humbje ekuilibri dhe dëmtime të kujtesës. Më pas, raste të ngjashme u shfaqën në vende të tjera, duke prekur punonjës të ambasadave, agjentë inteligjence dhe familjarë të tyre.
Për vite me radhë, komuniteti i inteligjencës amerikane ka qenë i ndarë. Disa raporte kanë sugjeruar se disa episode mund të jenë shkaktuar “me shumë gjasë” nga energji elektromagnetike e pulsuar nga një burim i jashtëm. Por vlerësimet zyrtare të viteve të fundit kanë deklaruar se është “shumë e pamundur” që rastet të lidhen me një sulm të koordinuar nga një shtet i huaj – edhe pse mundësia nuk është përjashtuar plotësisht.
Kjo qasje ka zemëruar prej kohësh viktimat. Disa ish-oficerë të CIA-s kanë akuzuar agjencinë se ka minimizuar hetimet dhe ka injoruar prova që sugjerojnë përfshirjen e Rusisë. Publikimi i ekzistencës së pajisjes së blerë nga Pentagoni tani shihet nga shumë prej tyre si një konfirmim i vonuar se dyshimet e tyre nuk ishin të pabaza.
“Nёse qeveria amerikane ka zbuluar realisht pajisje të tilla, atëherë u detyrohet viktimave një falje publike për mënyrën si janë trajtuar,” deklaroi për CNN ish-oficeri i CIA-s Marc Polymeropoulos, një nga të parët që foli hapur për dëmtimet e tij pas një incidenti në Moskë.
Një tjetër shqetësim madhor për zyrtarët amerikanë është fakti se, nëse kjo teknologji rezulton funksionale, ajo mund të jetë përhapur edhe nё shtete të tjera — duke krijuar një kërcënim të ri, të padukshëm dhe shumë të vështirë për t’u provuar.
Hetimet vazhdojnë. Pajisja mbetet nën testim. Dhe misteri i Sindromës së Havanës ende nuk ka një përgjigje përfundimtare.
(Burimi: CNN)
