Me një vendim të miratuar më 22 korrik 2026, Këshilli i Ministrave ka shtuar edhe 100 punonjës të rinj me kontratë të përkohshme në administratën qendrore. Vendimi nr. 582, që hyn në fuqi financiarisht nga 1 gushti 2026, nuk parashikon specialistë të zakonshëm administrativë, por “Specialistë Arkivi (DPA)”, të cilët do të punojnë për pesë muaj pranë ministrive kryesore të vendit, nën mbikëqyrjen e Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave.
Shpërndarja nuk është rastësore. Nga 20 punonjës do të dërgohen në Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe në Ministrinë e Mbrojtjes, nga 10 në Ministrinë e Drejtësisë, Ministrinë e Arsimit, Ministrinë e Ekonomisë dhe Inovacionit dhe Ministrinë e Bujqësisë, ndërsa pjesa tjetër ndahet mes Ministrisë së Financave, Shëndetësisë, Punëve të Brendshme dhe Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme. Në total bëhet fjalë për 100 kontrata pesëmujore me kohë të plotë pune.
Por arkivi nuk është një magazinë dosjesh. Ai është memoria institucionale e shtetit. Çdo dokument që hyn apo del nga një ministri, çdo akt administrativ, çdo kontratë, çdo korrespondencë zyrtare, çdo dokument që përmban të dhëna personale apo informacione sensitive kalon përmes protokollit dhe nё fund administrohet pranё arkivit. Pikërisht aty garantohet gjurma dokumentare e shtetit dhe integriteti i tij.
Kush janë këta 100 “specialist” arkivi?
Si përzgjidhen?
Çfarë formimi profesional kanë?
A janë të certifikuar në administrimin arkivor?
A do t’i nënshtrohen verifikimit të sigurisë përpara se të kenë akses në dokumentacionin shtetëror?
Vendimi nuk thotë asgjë për këtë. Ai mjaftohet të përcaktojë se pagesa do të bëhet nga institucionet, ndërsa aktiviteti i tyre do të zhvillohet pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave.
Në vendet ku dokumenti shtetëror konsiderohet pasuri publike, arkivisti nuk është një operator që punësohet për pesë muaj. Është profesionist i trajnuar, i certifikuar dhe me përgjegjësi të qarta ligjore, sepse një gabim në administrimin e dokumentacionit mund të ketë pasoja që zgjasin për dekada.
Në Shqipëri vazhdojmë ta trajtojmë arkivin si një punë sezonale.
Sot janë 100 kontrata pesëmujore. Nesër këta njerëz largohen dhe zëvendësohen nga 100 të tjerë. Dokumentet shtetërore mbeten aty, ndërsa përgjegjësia tretet bashkë me kontratën.
Nëse administrata ka realisht mungesë specialistësh arkivi, atëherë zgjidhja nuk është punësimi masiv i përkohshëm. Zgjidhja është krijimi i një trupe të përhershme profesionistësh, të rekrutuar me konkurs, të trajnuar dhe të certifikuar.
Por në Shqipëri duket se logjika është krejt tjetër.
Kontrata pesëmujore janë gjithmonë më të përshtatshme për punësime klienteliste. Nuk krijojnë karrierë, nuk ndërtojnë profesionalizëm, nuk garantojnë përgjegjësi afatgjatë. Ato krijojnë vetëm varësi politike dhe vende pune të përkohshme, pikërisht në një periudhë kur mijëra të rinj me arsim universitar vazhdojnë të mos gjejnë dot një vend pune të qëndrueshëm ose detyrohen të largohen jashtë vendit.
Kjo modus operandi shpjegon edhe pse administrata shqiptare vazhdon të prodhojë kaos dokumentar, dosje të humbura, probleme me regjistrat dhe konflikte të pafundme administrative. Nuk është vetëm çështje teknologjie. Është mënyra se si shteti e sheh vetë dokumentin.
Kur dokumenti shtetëror trajtohet si një dosje që mund t’i besohet kujtdo për pesë muaj, nuk duhet të habitemi më pas kur qytetari endet me vite nga një zyrë në tjetrën për të provuar atë që vetë shteti duhet ta kishte ruajtur.
Shteti serioz nuk fillon te serverët apo te inteligjenca artificiale.
Fillon te njeriu që merr në dorë dokumentin e tij.
© Ky është artikull ekskluziv i KontrasT.al, që gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to” / Artikulli mund të ripublikohet vetёm i shoqëruar me linkun e artikullit origjinal.
