Uashingtoni minimizon raportimet se aktorë kinezë i kanë dhënë Iranit të dhëna satelitore për pozicionet amerikane, ndërsa pas incidentit fshihet një pyetje shumë më e madhe: sa larg është Pekini i gatshëm të shkojë për të mbështetur Teheranin pa hyrë drejtpërdrejt në konflikt me Shtetet e Bashkuara?
Presidenti amerikan Donald Trump ka hedhur poshtë ose, të paktën, ka minimizuar raportimet se entitete kineze i kanë furnizuar Iranin me imazhe satelitore që mund të kenë ndihmuar në identifikimin e pozicioneve ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme. Raportimi, i lidhur me informacion të publikuar fillimisht nga The Wall Street Journal dhe i pasqyruar nga Deutsche Welle, ka hapur një dritare të rëndësishme mbi një dimension gjithnjë e më të rëndësishëm të konfliktit: luftën e inteligjencës, të satelitëve dhe të informacionit.
Sipas raportimeve, bëhet fjalë për të dhëna satelitore që lidhen me bazën ajrore amerikane Muwaffaq Salti në Jordani, e cila pret forca amerikane. Në korrik, baza u godit nga raketa iraniane, në një sulm ku humbën jetën tre ushtarë amerikanë. Burime amerikane të cituara në mënyrë anonime kanë pretenduar se subjekte kineze kishin siguruar imazhe satelitore që mund t’i ishin transmetuar Iranit përpara sulmit. Megjithatë, identiteti i këtyre subjekteve nuk është bërë publik dhe informacioni, sipas burimeve të cituara, nuk provon se qeveria kineze ka urdhëruar apo drejtuar drejtpërdrejt një operacion të tillë.
Trump: spiunazhi është lojë e të mëdhenjve
Reagimi i Trumpit ka qenë karakteristikisht pragmatik. Presidenti amerikan e ka relativizuar çështjen duke theksuar se fuqitë e mëdha spiunojnë njëra-tjetrën. Në vend që ta shndërrojë incidentin në një krizë të re diplomatike me Pekinin, administrata amerikane duket se po përpiqet të ruajë hapësirë për manovrim.
Kjo është veçanërisht domethënëse për shkak të marrëdhënieve të tensionuara, por njëkohësisht të domosdoshme, midis Uashingtonit dhe Pekinit.
Trump nuk po përballet vetëm me Iranin. Në sfond qëndron Kina: rivali kryesor strategjik i Shteteve të Bashkuara për dekadat e ardhshme.
Në këtë kontekst, një përplasje e drejtpërdrejtë amerikano-kineze për shkak të Iranit do të ishte pikërisht skenari që Uashingtoni do të kishte më pak interes ta provokonte.
Sidomos kur në horizont ndodhet edhe takimi i planifikuar midis Trumpit dhe presidentit kinez Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë më 24 shtator. Kina nuk e ka konfirmuar zyrtarisht takimin, por vetë ekzistenca e tij tërheq vëmendjen mbi nevojën që të dyja palët të shmangin përshkallëzimin e panevojshëm.
Pekini dhe Teherani: partnerë pa aleancë formale
Marrëdhënia Kinë-Iran është komplekse. Pekini ka interesa të fuqishme ekonomike, energjetike dhe strategjike në Iran, ndërsa Teherani ka nevojë për partnerë që mund t’i ofrojnë tregje, teknologji dhe mbështetje diplomatike përballë presionit amerikan.
Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se Kina dëshiron një luftë të drejtpërdrejtë me Shtetet e Bashkuara.
Përkundrazi, interesi kinez mund të jetë pikërisht ruajtja e një ekuilibri ku Irani është mjaftueshëm i fortë për t’i shkaktuar kosto Shteteve të Bashkuara, por jo aq i fuqishëm sa të shkaktojë një luftë rajonale të pakontrollueshme që do të dëmtonte interesat kineze.
Kjo është diplomacia e fuqive të mëdha në versionin e shekullit XXI: të mbështesësh partnerin pa u bërë bashkëluftëtar i tij.
