Një gjykatë daneze ka dhënë një vendim historik në favor të një gruaje nga Groenlanda, së cilës autoritetet daneze i morën vajzën vetëm dy orë pas lindjes, në një rast që ka tronditur opinionin publik dhe ka rihapur debatin mbi diskriminimin ndaj popullsisë indigjene groenlandeze në Danimarkë.
Keira Alexandra Kronvold fitoi çështjen në Gjykatën e Lartë, e cila vendosi se largimi i foshnjës së saj nga autoritetet ishte i paligjshëm dhe në kundërshtim me të drejtat themelore të njeriut.
Vajza e saj, Zammi, iu mor menjëherë pas lindjes në nëntor 2024 dhe u vendos në kujdestari, pasi nëna iu nënshtrua të ashtuquajturit test FKU — një test psikometrik për “kompetencën prindërore”, i përdorur për vite me radhë ndaj prindërve me prejardhje nga Groenlanda.
Sipas Kronvold, në atë kohë asaj iu tha se testi do të tregonte nëse ishte “mjaftueshëm e civilizuar” për të qenë nënë.
Ky formulim dhe vetë praktika kanë shkaktuar zemërim të madh në Groenlandë dhe kritika ndërkombëtare ndaj Danimarkës, e cila u detyrua vitin e kaluar të ndalonte përdorimin e testeve për qytetarët groenlandezë pas akuzave për diskriminim etnik dhe paragjykim kulturor.
Gjykata daneze konstatoi se testet mbi të cilat u mbështet vendimi ishin të vjetruara dhe se autoritetet kishin shkelur konventat ndërkombëtare për mbrojtjen e popujve indigjenë.
Avokati i Kronvold, Gert Dyrn, e quajti vendimin “një fitore të madhe për komunitetin groenlandez në Danimarkë”.
Sipas tij, ky është rasti i parë ku një gjykatë e lartë daneze pranon në mënyrë të qartë se praktikat e ndjekura ndaj prindërve groenlandezë mund të kenë shkelur të drejtat e njeriut dhe konventat ndërkombëtare.
Megjithatë, vendimi nuk do të thotë automatikisht se Zammi do t’i kthehet nënës së saj, pasi çështja është rivlerësuar më vonë sipas rregullave të reja.
Pavarësisht kësaj, rasti pritet të ketë pasoja të mëdha juridike dhe politike për dhjetëra familje të tjera groenlandeze, fëmijët e të cilave janë larguar nga prindërit gjatë dekadave të fundit.
Presioni ndaj Danimarkës është rritur edhe më shumë pasi ekspertë të Kombeve tё Bashkuara paralajmëruan se trajtimi i Kronvold “mund të përbëjë diskriminim etnik”.
Raportues të OKB-së për të drejtat e grave, racizmin dhe popujt indigjenë akuzuan autoritetet daneze për mungesë respekti ndaj identitetit kulturor dhe të drejtave familjare të groenlandezëve.
Vetë Keira Alexandra Kronvold reagoi mes emocionesh pas vendimit.
“Duket e pabesueshme… mezi po e përshkruaj me fjalë”, tha ajo.
“Kjo do të ndryshojë çdo rast për njerëzit e Groenlandës në Danimarkë. Nuk do të tërhiqem derisa të ketë ndryshim real.”
Rasti ka rikthyer në qendër të debatit marrëdhënien komplekse mes Danimarkёs dhe Groenlandёs, ish-kolonisë daneze që vazhdon të jetë pjesë e mbretërisë daneze, ndërsa shumë groenlandezë akuzojnë prej vitesh Kopenhagenin për politika paternaliste dhe diskriminuese ndaj komunitetit të tyre.
(Burimi: The Guardian)
