Një rast që ka tërhequr vëmendjen e autoriteteve amerikane dhe ekspertëve të sigurisë ka nxjerrë në pah mënyrën se si Kina përpiqet të ushtrojë ndikim në politikën lokale amerikane.
Eileen Wang, ish-kryebashkiake e qytetit Arcadia në Kaliforni, ka pranuar fajësinë për veprim si agjente e paregjistruar e qeverisë kineze. Wang dha dorëheqjen nga posti i saj në muajin maj dhe përballet me një dënim që mund të arrijë deri në 10 vite burg. Sipas prokurorëve federalë, ajo bashkëpunoi me shtetasin Yaoning “Mike” Sun në administrimin e një platforme mediatike në gjuhën kineze, e cila publikonte materiale propagandistike pro-Pekinit me udhëzime të marra nga zyrtarë kinezë.
Rasti ka ngritur shumë pikëpyetje, jo vetëm për aktivitetet e Wang, por edhe për interesin që qeveria kineze mund të kishte ndaj një politikaneje lokale në një qytet relativisht të vogël si Arcadia, i njohur shpesh si “Beverly Hills-i kinez” për shkak të komunitetit të madh me origjinë nga Kina.
Nga emigrante kineze në politikane lokale
Eileen Wang lindi në Chengdu të Kinës dhe u transferua në Shtetet e Bashkuara në vitin 1995. Pas vendosjes në Arcadia, ajo u përfshi në aktivitete komunitare dhe biznesi, ndërsa në vitin 2018 themeloi Dhomën Amerikano-Jugperëndimore të Tregtisë, një organizatë që promovonte lidhjet ekonomike dhe kulturore mes SHBA-së dhe Kinës.
Në ceremoninë e themelimit të organizatës, Wang foli për integrimin e emigrantëve kinezë në shoqërinë amerikane, por në një fjalim në gjuhën mandarine deklaroi gjithashtu se organizata do të mbështeste “rilindjen e madhe të Kinës” dhe “ribashkimin paqësor” me Tajvanin, terma që përdoren shpesh nga udhëheqja kineze.
Roli i partnerit të saj
Në qendër të hetimeve ndodhet edhe Mike Sun, i njohur në komunitetin kinezo-amerikan për aktivitetet e tij në promovimin e shkëmbimeve kulturore mes SHBA-së dhe Kinës. Sipas dokumenteve gjyqësore, Sun dhe Wang krijuan në vitin 2020 portalin “U.S. News Center”, i cili publikonte artikuj dhe materiale në përputhje me narrativat zyrtare të Pekinit.
Prokurorët pretendojnë se dyshja merrte udhëzime nga zyrtarë kinezë për publikimin e përmbajtjeve dhe më pas raportonte numrin e lexuesve. Në një rast të dokumentuar, Wang falënderoi një zyrtar kinez pasi një artikull kishte arritur mbi 15 mijë shikime.
Sun u dënua më herët me katër vite burg federal pasi pranoi fajësinë për veprim si agjent i paligjshëm i një qeverie të huaj.
“Yll i ri politik”
Kur Wang kandidoi për Këshillin Bashkiak të Arcadias në vitin 2022, ajo siguroi mbështetje të konsiderueshme dhe mblodhi mbi 119 mijë dollarë fonde për fushatën. Në dokumentet e hetimit rezulton se Mike Sun e përshkruante atë para zyrtarëve kinezë si një “yll të ri politik” me lidhje me figura të rëndësishme të politikës amerikane.
Sipas autoriteteve, disa bashkëpunëtorë pretendonin madje para zyrtarëve në Pekin se kishin ndihmuar drejtpërdrejt në fitoren e saj zgjedhore. Megjithatë, dokumentet nuk provojnë qartë se Wang ishte në dijeni të plotë të këtyre komunikimeve.
Përpjekjet e Kinës për ndikim
Ekspertët e cituar në raport vlerësojnë se rasti është pjesë e përpjekjeve afatgjata të Kinës për të ndërtuar marrëdhënie me politikanë lokalë dhe për të ushtruar ndikim brenda diasporës kineze në SHBA. Sipas tyre, objektivi nuk është vetëm promovimi i interesave të Pekinit, por edhe monitorimi i komuniteteve kineze jashtë vendit dhe neutralizimi i kritikëve të regjimit.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se këto operacione nuk janë gjithmonë të organizuara në mënyrë të përkryer dhe shpesh mbështeten tek individë lokalë që ndjekin edhe interesat e tyre personale.
Mohimet dhe fundi i karrierës politike
Pas arrestimit dhe dënimit të Mike Sun, Wang u përpoq të distancohej prej tij. Në një mbledhje të Këshillit Bashkiak ajo mohoi se Sun kishte qenë ndonjëherë i fejuari i saj, duke e cilësuar thjesht si ish-të dashur. Ajo deklaroi publikisht se kishte qëndruar gjithmonë në anën e Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, pranimi i fajësisë muajin e kaluar i dha fund karrierës së saj politike dhe e vendosi atë në qendër të një prej rasteve më të komentuara të dyshuara për ndikim të huaj në politikën lokale amerikane.
Burimi: NYT
