Rritja e mbështetjes për Nigel Farage ka bërë që liderët politikë në Irlandë, Irlandën e Veriut, Skoci dhe Uells të fillojnë të shqyrtojnë një skenar që deri vonë konsiderohej i paimagjinueshëm: shpërbërjen e Mbretërisë së Bashkuar.
Si unionistët që duan të ruajnë bashkimin, ashtu edhe nacionalistët që synojnë fundin e tij, po përgatiten për një krizë kushtetuese nëse Reform UK del fituese në zgjedhjet e ardhshme – me Farage si kryeministër ose edhe si lider zyrtar i opozitës.
Përfaqësues nga të dyja kampet besojnë se një qeveri e drejtuar nga Farage mund të nxisë një referendum të përshpejtuar për bashkimin e Irlandës dhe të vendosë politika të ashpra kundër emigracionit, të ngjashme me ato të Donald Trump, të cilat do të thellonin ndarjet me kombet kelte. Edhe mundësia që Reform UK të bëhet një opozitë e fuqishme ose pjesë e një koalicioni qeverisës po shkakton shqetësime të mëdha.
“Është e mundur që, brenda vetëm pak vitesh, njerëzit në ishullin e Irlandës të shohin përtej Detit Irlandez drejt një vendi ku njësi të ngjashme me ICE arrestojnë njerëz në rrugë”, tha Mark Drakeford, ish-kryeministër i Uellsit, duke iu referuar agjencisë amerikane të emigracionit dhe doganave.
Drakeford, i cili është shprehur vazhdimisht në mbështetje të ruajtjes së Mbretërisë së Bashkuar, tha se politika britanike ka ndryshuar në mënyrë të pakthyeshme dhe se mund të mos ketë kohë për një debat të qetë mbi të ardhmen e unionit nëse Farage hyn në Downing Street ose Reform UK rrit ndjeshëm numrin e deputetëve, nga tetë që ka aktualisht.
“Mbretëria e Bashkuar është një bashkim vullnetar i katër kombeve dhe, në çdo bashkim vullnetar, njerëzit duhet të kenë mundësinë si për të qëndruar, ashtu edhe për t’u larguar”, u shpreh ai.
Paralajmërimet u bënë gjatë një konference në Belfast të organizuar nga Partia Socialdemokrate dhe Laburiste (SDLP), ku politikanë nga Britania dhe Irlanda shprehën shqetësimin se vendimet për bashkimin e Irlandës mund të imponohen nga zhvillimet politike në Londër.
Ministri irlandez i Drejtësisë, Jim O’Callaghan, deklaroi se Dublini duhet të fillojë përgatitjet për një Irlandë të bashkuar dhe të mos presë që nacionalizmi anglez të diktojë ritmin e ngjarjeve.
“E ardhmja mund të mos ndjekë rrugën e parashikueshme të diskutimeve dhe harmonisë”, tha ai.
Liderët irlandezë besojnë se subvencioni vjetor që Londra i jep Irlandës së Veriut – i vlerësuar nga 6 deri në 20 miliardë paund – mund të shndërrohet në një slogan politik të Nigel Farage, njësoj si pretendimi gjatë Brexit se Bashkimi Evropian i kushtonte Britanisë 350 milionë paund në javë.
“Prisni sa ta shohë faturën tonë”, tha Claire Hanna, udhëheqëse e SDLP-së. “Nëse nacionalistët anglezë kuptojnë sa burime kërkon Irlanda e Veriut, kjo mund të kthehet shumë shpejt në një armë politike.”
Ajo shtoi se Brexit ishte një shembull se si nuk duhet bërë ndryshimi kushtetues dhe se fenomeni Farage nuk mund të konsiderohet më kalimtar.
“Nuk mund të themi më se Nigel Farage është një fenomen i përkohshëm. Fatkeqësisht, ai tashmë është pjesë e përhershme e politikës britanike. Prandaj është e arsyeshme që të mendojmë për të ardhmen tonë kushtetuese dhe të mos mbetemi pasagjerë të politikës britanike.”
Edhe Sinn Féin, e cila prej vitesh kërkon një referendum për bashkimin e Irlandës, kërkon që procesi të përgatitet me kujdes.
“Nuk mund të përballojmë të marrim rreziqe me atë që mund të vijë nga Londra”, tha Conor Murphy, ish-ministër i Financave në qeverinë e Irlandës së Veriut dhe aktualisht senator në Irlandë.
Sipas tij, Farage mund të përdorë shifrën prej 20 miliardë paundësh për të argumentuar se Britania duhet “ta lërë Irlandën të largohet”.
“Ai mund të thotë: ‘Do t’i kursejmë këto para duke i lënë irlandezët të ikin. Paçi fat dhe mirupafshim’. Nuk po them se do ta bëjë patjetër, por kjo përputhet me natyrën e politikave të tij. Është stil Trump: i paparashikueshëm.”
Murphy tha se Sinn Féin po i kërkon qeverisë irlandeze të nisë bisedime me autoritetet britanike, “sa kohë që në Whitehall mund të ketë ende njerëz të arsyeshëm”, për të përcaktuar paraprakisht rregullat dhe kushtet e një referendumi të mundshëm.
Ndërkohë, partia Fine Gael, pjesë e koalicionit qeverisës në Irlandë, ka bërë të ditur se në konferencën e saj vjetore në nëntor do të publikojë një plan të detajuar për një Irlandë të bashkuar.
Edhe ish-kryeministri irlandez Leo Varadkar tha se, megjithëse nuk e konsideron shumë të mundshme ardhjen në pushtet të Nigel Farage, një skenar i tillë mund ta shtyjë Irlandën drejt një referendumi kufitar.
“Një faktor përshpejtues mund të ishte një qeveri britanike e drejtuar nga Reform UK, që do të thellonte Brexit-in, do të pretendonte se ai dështoi sepse nuk u zbatua plotësisht dhe do të kërkonte një shkëputje edhe më të fortë nga Bashkimi Evropian, duke rihapur edhe çështjet që lidhen me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.”
Farage ka deklaruar se dëshiron largimin e Britanisë nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe rinegocimin e Marrëveshjes së të Premtes së Mirë, mbi të cilën mbështetet kjo konventë, me synimin për të ndaluar kalimet e emigrantëve me gomone drejt Anglisë.
Ndërkohë, një sondazh i 15-të i profesorëve Katy Hayward dhe David Phinnemore nga Universiteti Queen’s në Belfast tregon se mbështetja për largimin nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut është më e lartë në Irlandën e Veriut (36%) sesa në pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar (29%).
Burimi: The Guardian
