Filmi i ri “The Odyssey”, me regji të Christopher Nolan, po pritet me entuziazëm në Greqi, edhe pse javët para premierës u shoqëruan me debate të forta mbi mënyrën se si ishte risjellë në ekran një nga veprat më të rëndësishme të trashëgimisë greke.
Polemikat u përqendruan kryesisht te zgjedhja e aktores fituese të Oscarit, Lupita Nyong’o, për rolin e Helenës së Trojës. Vendimi nxiti reagime politike dhe debate publike mbi interpretimin modern të mitologjisë greke. Megjithatë, pas shfaqjeve të para në kinema, shumica e spektatorëve grekë dolën me një vlerësim pozitiv për filmin.
Në Athinë, shumë prej tyre thanë se u emocionuan kur panë në ekran historinë që kishin mësuar në bankat e shkollës. “Më riktheu 45 vite pas, kur e lexonim në mësimet e letërsisë”, tha një shikues, duke shtuar se teknologjia dhe efektet speciale nuk e zbehën aspak fuqinë e rrëfimit të Homerit.
Edhe debati për përzgjedhjen e Lupita Nyong’o u duk se humbi rëndësinë pas premierës. Disa shikues thanë se prania e saj i dha historisë një dimension më universal, ndërsa të tjerë vunë në dukje se personazhi i Helenës shfaqet vetëm për pak minuta në film.
Kritikët grekë dhanë vlerësime të ndryshme. Gazeta prestigjioze Kathimerini shkroi se Nolan ia doli të ndërthurte epikën homerike me një qasje moderne kinematografike, ndërsa revista kulturore Athinorama e lavdëroi për imazhet spektakolare, por kritikoi faktin se filmi nuk arrin të pasqyrojë plotësisht thellësinë filozofike dhe narrative të veprës origjinale.
Profesoresha e letërsisë së lashtë greke në Universitetin e Athinës, Evgenia Makrygianni, theksoi se “Odisea” mbetet pjesë e identitetit kulturor të grekëve, pasi udhëtimi i Odiseut simbolizon dëshirën për t’u kthyer në shtëpi, por edhe qëndresën përballë luftës, mërgimit dhe vështirësive.
“Nuk ndryshon Homeri, por ndryshojnë lexuesit dhe mënyra si çdo brez e interpreton veprën e tij“, u shpreh ajo.
Një pjesë e publikut vlerësoi edhe mënyrën se si Nolan e paraqet Odiseun jo vetëm si një hero të zgjuar, por edhe si një njeri të plagosur nga lufta dhe i detyruar të përballet me pasojat e zgjedhjeve të tij.
Megjithatë, jo të gjithë mbetën të bindur. Disa shikues e cilësuan filmin tepër “hollywoodian”, me beteja të gjata dhe spektakël vizual që, sipas tyre, lë në hije kompleksitetin e poemës së Homerit.
Përpara daljes në kinema, filmi u kritikua edhe nga parti të së djathtës ekstreme në Greqi, të cilat kundërshtuan subvencionimin shtetëror të prodhimit me mbi 6 milionë euro, duke e cilësuar atë një interpretim “woke” të trashëgimisë greke. Ministrja greke e Kulturës, Lina Mendoni, i hodhi poshtë këto akuza, duke deklaruar se shteti nuk duhet t’u diktojë artistëve mënyrën se si interpretojnë një mit apo një vepër letrare.
Pavarësisht polemikave, reagimet e para tregojnë se “The Odyssey” ka arritur të fitojë publikun grek, duke rikthyer në qendër të vëmendjes një histori që vazhdon të frymëzojë botën edhe pas gati tre mijë vitesh.
Burimi: NYT
