Kriza e Ceuta-s nuk ishte thjesht një krizë emigracioni. Ajo ishte një provë e rëndësishme për kohezionin politik të Bashkimit Evropian – dhe rezultatet e saj janë shqetësuese.
Brenda vetëm 24 orëve, rreth 72 mijë persona kaluan nga Maroku drejt enklavës spanjolle të Ceuta-s. Madridi arriti të kontrollonte kufirin, të ngrinte barrierat dhe të kthente pothuajse të gjithë të ardhurit. Në këtë kuptim, kufiri funksionoi.
Por gardhi qëndroi, ndërsa solidariteti evropian u lëkund.
Përpara se të krijohej një qëndrim i përbashkët evropian, 22 qeveri u drejtuan kundër Madridit, duke kërkuar kontrolle më të forta kufitare dhe duke vënë në pikëpyetje politikat spanjolle. Italia madje rivendosi kontrollet në kufirin me Spanjën. Reagimi tregoi se, në një krizë që preku drejtpërdrejt territorin e një shteti anëtar, instinkti i parë i shumë partnerëve evropianë nuk ishte solidariteti, por mbrojtja e interesit të tyre kombëtar.
Kjo është edhe pyetja themelore që ngre Ceuta: a e konsideron ende Bashkimi Evropian sigurinë e kufijve të një shteti anëtar si një çështje të përbashkët, apo secili shtet duhet të negociojë më vete me fqinjët e tij?
Në rastin e Spanjës, problemi është edhe më kompleks. Përvoja e vitit 2021 e kishte treguar tashmë se Maroku mund ta përdorë kontrollin e migracionit si instrument diplomatik. Madridi bëri më pas një koncesion të rëndësishëm politik lidhur me Saharanë Perëndimore, duke mbështetur planin maroken të autonomisë, ndër të tjera për të siguruar bashkëpunimin e Rabatit në çështjet kufitare dhe migratore.
Kriza e re ngre dyshimin nëse ky kompromis ka prodhuar stabilitet real apo thjesht ka rritur varësinë e Spanjës nga Maroku.
Për BE-në, problemi është edhe më i madh. Nëse emigracioni është vërtet “një përgjegjësi e përbashkët evropiane”, atëherë marrëveshjet bilaterale ndërmjet shteteve anëtare dhe vendeve të treta nuk mund të mbeten krejtësisht jashtë mbikëqyrjes evropiane. Brukseli duhet të dijë çfarë detyrimesh financiare, politike dhe strategjike po ndërmerren në emër të menaxhimit të migracionit dhe sigurisë kufitare.
Në të kundërt, ekziston rreziku që kufijtë më të ekspozuar të BE-së të bëhen peng i marrëveshjeve të veçanta dhe i diplomacisë së ditës.
Mësimi i Ceuta-s është, pra, më i gjerë se vetë Ceuta. Kriza nuk tregoi se Evropa nuk di të mbrojë një kufi; tregoi se Evropa ende nuk di të sillet si një trup politik kur një kufi i njërit prej anëtarëve të saj vihet nën presion.
Dhe nëse 22 qeveri mund të kthehen kundër një partneri të vetëm brenda pak orësh, atëherë problemi ёshtë mungesa e besimit.
Prandaj, kriza e ardhshme e Ceuta-s mund të mos jetë një surprizë. Nëse BE-ja nuk ndërton një mekanizëm real solidariteti, transparence dhe përgjegjësie të përbashkët, incidenti i radhës nuk do të jetë një rrezik i papritur, por vetëm çështje kohe.
Burimi: Euractiv
