Departamenti amerikan i Shtetit ka miratuar një shitje të mundshme prej 24 miliardë dollarësh të avionëve luftarakë F-35 për Arabinë Saudite, një marrëveshje që, nëse realizohet, do ta bënte Mbretërinë vendin e dytë në Lindjen e Mesme pas Izraelit që zotëron avionët e avancuar amerikanë.
Paketa parashikon shitjen e 48 avionëve F-35 Lightning II, si dhe 49 motorëve Pratt & Whitney F135-PW-100. Megjithatë, marrëveshja nuk është përfundimtare, pasi Kongresi amerikan ka ende mundësi ta ndalojë ose ta pezullojë atë.
F-35, i prodhuar nga Lockheed Martin, është një prej avionëve më të avancuar luftarakë amerikanë, me teknologji “stealth”, aftësi për grumbullimin e informacionit dhe kryerjen e goditjeve në distanca të mëdha. Për Arabinë Saudite, blerja do të përbënte një përmirësim të ndjeshëm të kapaciteteve të forcave ajrore.
Departamenti i Shtetit deklaroi se marrëveshja do të forconte aftësinë e Riadit për t’u mbrojtur nga kërcënimet aktuale dhe të ardhshme, si dhe bashkëpunimin me forcat amerikane dhe ato të vendeve të tjera partnere. Uashingtoni këmbëngul se shitja “nuk do të ndryshojë ekuilibrin ushtarak në rajon”.
Megjithatë, marrëveshja është e ndjeshme edhe për shkak të Izraelit, i cili prej kohësh ka kundërshtuar pajisjen e Arabisë Saudite me F-35 nga frika se kjo mund të ndikojë në atë që njihet si avantazhi cilësor ushtarak i Izraelit në rajon, një parim që SHBA e ka të sanksionuar në ligj që prej vitit 2008.
Një tjetër shqetësim lidhet me Kinën dhe rrezikun e ekspozimit të teknologjisë së F-35. Kongresmeni demokrat Raja Krishnamoorthi i kërkoi administratës Trump të mos vazhdojë me shitjen, duke argumentuar se teknologjia më e avancuar ushtarake amerikane nuk duhet të vendoset në një situatë ku mund të bëhet e aksesueshme për Pekinin.
Miratimi vjen ndërsa Arabia Saudite ka kërkuar prej kohësh F-35 dhe, sipas The Hill, është përballur së fundmi me sulme me dronë dhe raketa nga Irani, si dhe me sulme nga rebelët Houthi të mbështetur prej Teheranit në Jemen.
Nëse Kongresi nuk e bllokon dhe marrëveshja përfundon, Arabia Saudite do t’i bashkohet Izraelit si i vetmi operator tjetër i F-35 në Lindjen e Mesme, duke shënuar një ndryshim të rëndësishëm në kapacitetet e saj ajrore.
