Njerëz të skllavëruar nga Afrika janë damkosur me hekur të nxehur që mbante simbolin e kurorës mbretërore britanike, sipas dokumenteve historike të zbuluara së fundmi, të cilat hedhin dritë mbi përfshirjen shumëvjeçare të monarkisë britanike në tregtinë e skllevërve.
Dokumentet janë pjesë e një projekti të gjerë kërkimor, Register of British Slave Traders, i cili identifikon mijëra persona që investuan në tregtinë britanike të afrikanëve të skllavëruar, mes tyre edhe mbretër dhe mbretëresha. Sipas kërkimit, Britania trafikoi më shumë se 3 milionë afrikanë gjatë afro 250 viteve, në një sistem që funksiononte si një sipërmarrje kombëtare dhe ku monarkia luajti një rol të rëndësishëm.
Një nga zbulimet më të forta vjen nga arkivat e South Sea Company, kompani e mbështetur nga Kurora britanike që trafikonte njerëz të skllavëruar drejt plantacioneve gjatë shekullit XVIII. Historiani Nicholas Radburn gjeti një letër në të cilën drejtuesit e kompanisë urdhëronin agjentët e tyre në Buenos Aires që njerëzit e skllavëruar të damkoseshin me një shenjë që mbante kurorën. Madje, një mjek kishte paralajmëruar se përmasat e damkës mund t’i rrezikonin, por bordi urdhëroi që praktika të vazhdonte.
Dokumentet tregojnë se lidhjet e familjes mbretërore me këtë sistem shkonin shumë më larg. James, Duka i York-ut, i cili më vonë u bë Mbreti James II, ishte guvernator dhe aksioner i rëndësishëm i Royal African Company, e themeluar në vitin 1672. Sipas kërkimit, kjo kompani trafikoi më shumë burra, gra dhe fëmijë afrikanë se çdo organizatë tjetër e vetme në historinë e tregtisë së skllevërve. Mbledhjet ku merreshin vendime për këtë aktivitet zhvilloheshin edhe në apartamentet personale të James në Whitehall Palace.
Edhe Royal African Company përdorte damka mbi trupat e njerëzve. Dokumentet përmendin inicialet “DY”, për Duke of York, dhe “RACE”, për Royal African Company of England. Një udhëzim i kompanisë kërkonte që të rriturit të damkoseshin në gjoks dhe që kjo praktikë të zbatohej edhe ndaj fëmijëve kur arrinin moshën trevjeçare.
Përfshirja mbretërore vazhdoi edhe nën Mbretëreshën Anne. Në marrëveshjen e vitit 1713 me Mbretin Philip V të Spanjës, Britania siguroi të ashtuquajturin asiento, kontratë që parashikonte dërgimin e 4,800 afrikanëve të skllavëruar çdo vit në kolonitë spanjolle në Amerikë. Anne ishte njëkohësisht investitore e rëndësishme në South Sea Company, së cilës iu dha kontrata. Pasardhësit e saj, George I dhe George II, ishin gjithashtu investitorë dhe mbështetës të kompanisë.
Sipas bazës historike Slave Voyages, vetëm South Sea Company trafikoi 43,220 afrikanë nga Afrika Perëndimore dhe Madagaskari drejt Karaibeve dhe Amerikёs Latine midis viteve 1714 dhe 1740. Kompania zhvendosi gjithashtu mbi 50 mijë njerëz të skllavëruar nё Amerikёn e Jugut, ndërsa pothuajse 7 mijë persona humbën jetën gjatë udhëtimeve me anije, në kushte të tmerrshme.
Zbulimet pritet të shtojnë presionin ndaj Mbretit Charles III për një njohje më të drejtpërdrejtë të rolit historik të monarkisë në skllavëri. Charles e ka përshkruar skllavërinë si një “mizori të tmerrshme” dhe ka mbështetur kërkimet mbi lidhjet historike të monarkisë me tregtinë transatlantike të skllevërve, por nuk ka kërkuar falje formale në emër të Kurorës.
Debati po merr edhe një dimension juridik. Një delegacion zyrtar nga Xhamajka i ka dorëzuar Charles një peticion që kërkon shqyrtimin e çështjes nga Privy Council, duke ngritur pyetje nëse transportimi me forcë i afrikanëve drejt Xhamajkës ishte i ligjshëm, nëse përbënte krim kundër njerëzimit dhe nëse Britania ka detyrim për restitucion për skllavërinë dhe pasojat e saj.
Qeveritë britanike, megjithatë, nuk kanë kërkuar zyrtarisht falje për rolin e Britanisë në skllavëri dhe kanë refuzuar diskutimet për reparacione. Edhe pozicioni i monarkut është i kufizuar nga roli i tij kushtetues dhe qëndrimi i qeverisë.
Burimi: The Guardian
