Dëbimi nga banesa i një gruaje 87-vjeçare në Madrid ka shkaktuar një valë të madhe protestash në Spanjë dhe ka rikthyer në qendër të debatit krizën e strehimit, rritjen e fortë të qirave dhe vështirësitë gjithnjë e më të mëdha për të siguruar një banesë të përballueshme.
María del Carmen Abascal, e njohur si Maricarmen, jetonte prej më shumë se 70 vitesh në të njëjtin apartament pranë parkut El Retiro, në Madrid. Ajo u dëbua nga banesa më 23 shtator, pavarësisht përpjekjeve të dhjetëra aktivistëve që kishin qëndruar jashtë ndërtesës gjatë gjithë natës për ta penguar ekzekutimin e vendimit.
Rasti shkaktoi reagim të menjëhershëm. Dhjetëra mijëra njerëz marshuan në Madrid për të protestuar kundër dëbimit të saj, ndërsa demonstrata solidariteti u zhvilluan edhe në Barcelona, Sevilje dhe Valencia. Protestuesit kërkojnë forcim të mbrojtjes së qiramarrësve dhe ndalimin e dëbimeve në rastet kur personave nuk u ofrohet një alternativë tjetër banimi.
Pas largimit nga shtëpia, 87-vjeçarja u transportua me barelë në spitalin Gregorio Marañón. Nga spitali ajo u bëri thirrje mbështetësve të vazhdojnë protestën. “Nuk arrita ta mbroj shtëpinë time, por kam luftuar që të tjerët të mësojnë të luftojnë për të tyren”, tha ajo.
Maricarmen jetonte në apartament që prej vitit 1956 dhe kishte trashëguar kontratën e vjetër të qirasë nga prindërit. Ajo paguante rreth 500 euro në muaj, por situata ndryshoi pasi një kompani imobiliare bleu ndërtesën në vitin 2018. Sipas sindikatës së qiramarrësve në Madrid, pronari i ri kërkoi më pas një qira deri në katër herë më të lartë, ndërkohë që pensioni i saj ishte vetëm rreth 1,300 euro në muaj.
Konflikti përfundoi në gjykatë. Maricarmen fitoi fillimisht në shkallën e parë, por kompania apeloi dhe Gjykata Provinciale vendosi në favor të pronarit. Përpjekjet e mëtejshme pranë Gjykatës Kushtetuese dhe Gjykatës Supreme nuk patën sukses, ndërsa ekzekutimi i dëbimit ishte shtyrë disa herë për shkak të situatës së saj të brishtë dhe mungesës së një alternative strehimi.
Rasti ka marrë përmasa të mëdha sepse pasqyron një problem shumë më të gjerë. Në Madrid, çmimi mesatar i qirasë për metër katror është pothuajse dyfishuar gjatë dekadës së fundit, nga 12.8 euro në vitin 2016 në 23.3 euro në gusht 2026. Ndërkohë, çmimi i blerjes së banesave është rritur edhe më fort, duke arritur në rreth 6,471 euro për metër katror.
Për një apartament prej 50 metrash katrorë në Madrid, qiraja vjetore mund të arrijë rreth 13,980 euro, pothuajse gjysmën e pagës mesatare vjetore në Spanjë. Banka e Spanjës vlerëson se vendit i mungojnë aktualisht rreth 755 mijë banesa dhe se ky deficit mund të arrijë në një milion deri në vitin 2028.
Rasti i Maricarmen ka hyrë tashmë edhe në përplasjen politike. Kryeministri Pedro Sánchez ka premtuar një dekret të ri për strehimin dhe u ka kërkuar partive parlamentare ta mbështesin, ndërsa përfaqësuesit e qeverisë rajonale të Madridit dhe partnerët e koalicionit qeverisës kanë shkëmbyer akuza mbi përgjegjësinë për situatën.
Nga një konflikt individual mes një qiramarrëseje të moshuar dhe pronarit të banesës, rasti është kthyer në simbol të një krize që prek gjithnjë e më shumë familje spanjolle: rritje të çmimeve, mungesë banesash dhe një treg qiraje që po bëhet gjithnjë e më i paarritshëm për një pjesë të madhe të popullsisë.
