Britania e Madhe po përgatitet të përdorë teknologjinë e njohjes së fytyrës në stacione transporti dhe aktivitete publike, si pjesë e një operacioni të gjerë kundër emigracionit të paligjshëm. Kamerat do të jenë në gjendje të identifikojnë në kohë reale personat që ndodhen në listat e autoriteteve të emigracionit, përfshirë ata që kanë tejkaluar afatin e vizës ose kanë hyrë në vend pa leje. Plani ka shkaktuar shqetësime për privatësinë, diskriminimin dhe zgjerimin e mbikëqyrjes së qytetarëve në hapësirat publike.
Sipas dokumenteve zyrtare të siguruara nga The Guardian, Ministria e Brendshme britanike po zhvillon një program për përdorimin e kamerave me njohje të drejtpërdrejtë të fytyrës, të njohura si LFR (Live Facial Recognition), për kontrollin e emigracionit.
Teknologjia synon të identifikojë personat që përpiqen të rikthehen në Mbretërinë e Bashkuar në mënyrë të paligjshme, individët ndaj të cilëve janë marrë masa dëbimi, si dhe persona të lidhur me vepra penale në fushën e emigracionit.
Por dokumentet tregojnë se përdorimi i saj mund të shtrihet edhe te shkeljet administrative, të cilat nuk përbëjnë domosdoshmërisht vepra penale.
Kjo do të thotë se në listat e personave që kërkohen nga sistemi i kamerave mund të përfshihen edhe emigrantët që kanë qëndruar në Britani pas skadimit të vizës, pa marrë leje për zgjatjen e qëndrimit, apo ata që kanë hyrë në vend pa autorizimin përkatës.
Si do të funksionojnë kamerat?
Sistemi i njohjes së fytyrës funksionon duke analizuar pamjet e njerëzve që kalojnë përpara kamerave dhe duke i krahasuar ato me fotografitë e personave të përfshirë në lista të posaçme kontrolli.
Nëse sistemi identifikon një përputhje të mundshme, autoritetet mund të kryejnë verifikime të mëtejshme.
Sipas Ministrisë së Brendshme, përdorimi i kësaj teknologjie do t’i ndihmojë autoritetet të lokalizojnë personat pa dokumente të rregullta dhe të trajtojnë rastet e tyre, duke shmangur kontrollet e përsëritura në banesa apo vende pune.
Dokumentet parashikojnë vendosjen e kamerave në nyje të rëndësishme transporti dhe në aktivitete të caktuara publike, ku pritet një numër i madh njerëzish.
Megjithatë, autoritetet nuk kanë bërë të ditur se në cilat qytete, stacione apo aktivitete do të përdoret konkretisht teknologjia.
Në dokumente përmenden edhe vende me ndjeshmëri të shtuar në komunitet, por Ministria e Brendshme nuk ka dhënë shpjegime se çfarë nënkupton kjo kategori.
Provat e para u zhvilluan në Uells
Përdorimi i teknologjisë për kontrollin e emigracionit nuk është krejtësisht i ri.
Nga nëntori i vitit 2025 deri në shkurt të vitit 2026, autoritetet britanike zhvilluan tri prova në portin Holyhead, në veri të Uellsit.
Ato u përqendruan te personat që udhëtonin drejt Britanisë nga Irlanda, duke shfrytëzuar zonën e përbashkët të udhëtimit mes dy vendeve.
Në atë fazë, kamerat përdoreshin për të identifikuar persona që kishin shkelur urdhrat e dëbimit ose kërkoheshin në lidhje me vepra penale që lidhen me emigracionin.
Por dokumentet e reja tregojnë se autoritetet synojnë ta zgjerojnë përdorimin e teknologjisë edhe për persona që mund të ndalohen sipas legjislacionit të emigracionit, për shkak të mosrespektimit të kushteve të hyrjes apo qëndrimit.
Projekti ka kaluar tashmë në fazën formale të zbatimit.
Megjithatë, Ministria e Brendshme ka konfirmuar vetëm se po shqyrton prova të tjera dhe po vlerëson përfitimet, pasojat dhe përdorimin e ardhshëm të kësaj teknologjie.
Më shumë kontrolle, arrestime dhe dëbime
Zgjerimi i përdorimit të kamerave është pjesë e një politike më të gjerë të qeverisë britanike për forcimin e kontrolleve ndaj emigracionit të paligjshëm.
Ministrja e Brendshme, Shabana Mahmood, ka vendosur të dyfishojë buxhetin për zbatimin e legjislacionit të emigracionit dhe të rrisë me 60% numrin e punonjësve të angazhuar në këtë fushë.
Qëllimi është që autoritetet të kenë mundësi të kryejnë dhjetëra mijëra kontrolle, arrestime dhe dëbime shtesë.
Teknologjia e njohjes së fytyrës shihet nga qeveria si një instrument që mund të lehtësojë identifikimin e personave që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në vend.
Megjithatë, përdorimi i saj për shkelje që nuk janë penale ka hapur një debat të ri mbi kufijtë e kompetencave të autoriteteve dhe mbrojtjen e të drejtave individuale.
Shqetësime për diskriminimin dhe mbikëqyrjen masive
Organizatat për mbrojtjen e të drejtave të njeriut e kanë kritikuar planin, duke paralajmëruar se ai mund të çojë në zgjerimin e mbikëqyrjes masive në hapësirat publike.
Sipas tyre, përdorimi i kamerave për të identifikuar emigrantët mund të prekë në mënyrë disproporcionale komunitetet me prejardhje të huaj dhe pakicat etnike.
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me gabimet e mundshme të sistemeve të njohjes së fytyrës, të cilat në disa kushte përdorimi kanë treguar nivele të ndryshme saktësie për grupe të ndryshme demografike.
Griff Ferris, përfaqësues i organizatës Joint Council for the Welfare of Immigrants, deklaroi se autoritetet e emigracionit përdorin tashmë praktika që, sipas tij, frikësojnë komunitetet e emigrantëve.
Ai e cilësoi shqetësuese mundësinë që këtyre autoriteteve t’u jepen kompetenca më të gjera për përdorimin e teknologjisë së njohjes së fytyrës në publik.
Edhe Sarah Lasoye, nga organizata Open Rights Group, kritikoi mungesën e transparencës dhe konsultimit publik. Sipas saj, autoritetet po përgatiten të zgjerojnë përdorimin e një teknologjie të diskutueshme pa një shqyrtim të mjaftueshëm publik. Ajo ngriti gjithashtu shqetësimin se mungesa e një kuadri të posaçëm ligjor kombëtar për përdorimin e inteligjencës artificiale dhe njohjes së fytyrës në sektorin publik po u krijon institucioneve hapësirë për ta zgjeruar përdorimin e tyre.
Fëmijët nuk do të përfshihen në listat e kontrollit
Dokumentet e reja parashikojnë që personat nën moshën 18 vjeç të mos përfshihen në listat e kontrollit të sistemit të njohjes së fytyrës.
Megjithatë, kjo masë vjen pas kritikave të mëparshme ndaj Ministrisë së Brendshme për përdorimin e teknologjisë së inteligjencës artificiale në vlerësimin e moshës së emigrantëve.
Gjatë vitit 2026 u zbulua se autoritetet kishin vazhduar të përdornin një sistem për vlerësimin e moshës nga fytyra, megjithëse ishin në dijeni se ai kishte identifikuar gabimisht disa fëmijë emigrantë si të rritur.
Ky rast ka shtuar shqetësimet mbi besueshmërinë e teknologjive biometrike në vendimmarrjen administrative.
Kush do ta kontrollojë përdorimin e teknologjisë?
Një tjetër pikë e debatueshme lidhet me mbikëqyrjen institucionale.
Dokumentet e Ministrisë së Brendshme pretendojnë se përdorimi i teknologjisë do t’i nënshtrohet kontrollit të jashtëm, përfshirë autoritetet përgjegjëse për biometrinë dhe mbrojtjen e të dhënave personale.
Por William Webster, komisioneri për biometrinë dhe kamerat e mbikëqyrjes, deklaroi për Liberty Investigates, organizatën që zbuloi fillimisht dokumentet, se nuk ishte konsultuar për politikën e re.
Ai sqaroi gjithashtu se përdorimi i njohjes së fytyrës për qëllime emigracioni nuk përfshihet në kompetencat e tij aktuale.
Sipas Webster, zgjerimi i kësaj teknologjie në fusha të ndryshme të shërbimeve publike ngre pyetje të rëndësishme mbi efektivitetin dhe kufijtë e mekanizmave ekzistues të kontrollit.
Plani i qeverisë britanike shënon një zgjerim të mundshëm të përdorimit të teknologjisë biometrike në kontrollin e emigracionit. Ndërsa autoritetet argumentojnë se kamerat mund të ndihmojnë në identifikimin e personave që shkelin rregullat e qëndrimit, organizatat e të drejtave civile paralajmërojnë për rrezikun e mbikëqyrjes së tepruar dhe identifikimeve të gabuara.
Debati pritet të përqendrohet te mënyra se si do të përdoret teknologjia, kush do të përfshihet në listat e kontrollit dhe çfarë garancish do të kenë personat që mund të identifikohen gabimisht.
Burimi: The Guardian
