Prokuroria Europiane (EPPO) ka nisur një hetim të dytë për dyshime mbi keqpërdorimin e fondeve të Bashkimit Europian të destinuara për modernizimin e linjës hekurudhore të shpejtësisë së lartë Madrid–Sevilje. Hetimi vjen pas aksidentit tragjik të javës së kaluar në provincën e Toledos, ku humbën jetën 69 persona, ndërsa Spanja përballet me një krizë të rëndë lidhur me sigurinë e transportit hekurudhor dhe menaxhimin e investimeve publike.
Prokuroria Europiane në Madrid njoftoi të premten hapjen e një hetimi për të verifikuar nëse fondet europiane të përdorura për rinovimin e sistemeve të sigurisë, sinjalizimit dhe komunikimit në linjën Madrid–Sevilje janë administruar në përputhje me ligjin.
Në kuadër të hetimit, prokurorët po shqyrtojnë dokumentacionin e disa institucioneve spanjolle, përfshirë ADIF, operatorin kombëtar të infrastrukturës hekurudhore, Agjencinë Shtetërore të Sigurisë Hekurudhore (AESF) dhe Gjykatën e Llogarive.
Hetimi përqendrohet te kontratat dhe investimet e kryera për modernizimin e sistemeve që duhet të garantojnë qarkullimin e sigurt të trenave të shpejtësisë së lartë.
Aksidenti i fundit në Toledo ndodhi pas një defekti në sistemin automatik të kontrollit dhe sinjalizimit, i cili u pasua nga një zinxhir gabimesh që çuan në përplasjen e dy trenave.
Tragjedia shkaktoi 69 viktima dhe ndodhi vetëm nëntë muaj pas një tjetër aksidenti fatal në provincën e Kordobës, ku humbën jetën 46 persona. Të dyja ngjarjet ndodhën në të njëjtën linjë hekurudhore, Madrid–Sevilje.
Kjo është hera e dytë gjatë vitit që Prokuroria Europiane nis hetime lidhur me investimet në këtë linjë, një nga më të vjetrat e rrjetit spanjoll të trenave të shpejtësisë së lartë, e cila funksionon që prej vitit 1992.
Ish-ministri i Transportit, Óscar Puente, i cili dha dorëheqjen gjatë kësaj jave, kishte deklaruar më parë se linja ishte rinovuar plotësisht falë një investimi prej 700 milionë eurosh, të financuar nga fondet e Bashkimit Europian.
Puente ka mohuar se aksidentet lidhen me mungesën e mirëmbajtjes apo shkurtimin e fondeve, duke ngritur mundësinë e gabimeve njerëzore nga kontrollorët e trafikut hekurudhor. Ai gjithashtu ka mohuar përgjegjësinë politike për tragjeditë.
Megjithatë, hetimi i ri ka shtuar presionin mbi autoritetet spanjolle për të sqaruar mënyrën se si janë përdorur fondet e destinuara për sigurinë e rrjetit hekurudhor.
Ministria e Transportit në Spanjë është përballur gjatë dy viteve të fundit me një sërë skandalesh korrupsioni. Këto çështje kanë përfshirë edhe ish-ministrin José Luis Ábalos, si dhe hetime penale ndaj ish-drejtueses së ADIF, Isabel Pardo de Vera.
Dyshimet për favorizime në kontratat publike, parregullsi në tendera dhe pagesa të paligjshme kanë vijuar të rëndojnë mbi sektorin e transportit, i cili është një nga përfituesit më të mëdhenj të fondeve europiane në Spanjë.
Pas aksidentit në Toledo, dorëheqjet kanë përfshirë edhe drejtuesin e ADIF, Luis Pedro Marco de la Peña.
Prokuroria Europiane bëri të ditur se hetimi i ri është nisur me iniciativën e saj, duke marrë parasysh interesin e lartë publik për ngjarjen. Në hetime po asiston edhe Njësia Qendrore Operative (UCO) e policisë spanjolle, e specializuar në çështjet e mëdha të korrupsionit.
Ndërkohë, ekspertë të pavarur dhe gjykatat spanjolle po zhvillojnë hetime të veçanta për të dyja aksidentet, me qëllim përcaktimin e shkaqeve dhe përgjegjësive të mundshme penale.
Me 115 viktima të raportuara nga dy aksidente brenda nëntë muajve, Spanja po përballet me pyetje serioze mbi sigurinë e sistemit të saj hekurudhor, kontrollin e investimeve dhe përgjegjësinë e institucioneve që kanë administruar fondet për modernizimin e infrastrukturës.
