Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë konfirmuar se Greqia përmbush plotësisht kërkesat e Programit të Udhëtimit pa Viza (Visa Waiver Program), duke i dhënë fund një periudhe më shumë se dhjetëvjeçare monitorimi të posaçëm. Vendimi nënkupton se qytetarët grekë do të vazhdojnë të udhëtojnë drejt SHBA-së pa pasur nevojë për vizë tradicionale, sipas kushteve standarde të programit.
Konfirmimi zyrtar iu dorëzua ministrit grek të Mbrojtjes së Qytetarit, Michalis Chrysochoidis, nga zyrtari i lartë amerikan Robert Law, gjatë një takimi në Athinë.
Vendimi vjen pas disa vitesh bashkëpunimi mes dy vendeve në fushën e sigurisë kufitare, kontrollit të dokumenteve të udhëtimit dhe shkëmbimit të informacionit për luftën kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar.
Greqia u përfshi fillimisht në Programin Amerikan të Udhëtimit pa Viza më 31 mars 2010. Megjithatë, në janar 2015, Departamenti Amerikan i Sigurisë Kombëtare e vendosi vendin nën një regjim të posaçëm monitorimi.
Në vend të kontrolleve standarde çdo dy vjet, autoritetet greke iu nënshtruan vlerësimeve të përvitshme për përmbushjen e kërkesave të sigurisë.
Në vitin 2016, Uashingtoni kërkoi masa shtesë për sigurinë e pasaportave dhe kontrollin e emigrantëve. Në atë periudhë, vlefshmëria e autorizimit elektronik të udhëtimit ESTA për qytetarët grekë u reduktua nga dy vjet në një vit.
Për t’iu përgjigjur kërkesave amerikane, Greqia ndërmori ndryshime ligjore dhe teknologjike, duke përfshirë futjen e kartave biometrike të identitetit, përmirësimin e sistemeve të kontrollit të pasagjerëve dhe forcimin e procedurave të verifikimit të refugjatëve.
Si rezultat i këtyre masave, në prill 2019 SHBA riktheu vlefshmërinë dyvjeçare të autorizimit ESTA. Ndërsa konfirmimi i tetorit 2026 shënon përfundimin e monitorimit të posaçëm ndaj Greqisë në nivel shtetëror.
Por çfarë do të thotë konkretisht ky vendim për qytetarët grekë?
Ata mund të vazhdojnë të udhëtojnë drejt Shteteve të Bashkuara për turizëm ose biznes, pa aplikuar për vizë në ambasadë, për qëndrime deri në 90 ditë.
Megjithatë, udhëtimi pa vizë nuk nënkupton hyrje automatike në territorin amerikan.
Çdo udhëtar duhet të ketë një pasaportë elektronike të vlefshme dhe të marrë paraprakisht miratimin ESTA, përmes sistemit elektronik amerikan të autorizimit të udhëtimit.
Gjithashtu, vendimi përfundimtar për lejimin e hyrjes në SHBA mbetet në kompetencën e autoriteteve amerikane të kontrollit kufitar.
Programi amerikan ndryshon nga zona Shengen në Europë, ku shtetet pjesëmarrëse kanë hequr kontrollet e zakonshme në kufijtë e tyre të brendshëm. Në rastin e SHBA-së, përjashtimi nga viza nuk i eliminon kontrollet e sigurisë dhe verifikimet në kufi.
Vendimi i Uashingtonit për Greqinë përfaqëson një normalizim të plotë të statusit të saj brenda programit amerikan, pas më shumë se një dekade kërkesash dhe vlerësimesh të posaçme të sigurisë.
