8 Dhjetori 1990 mbetet një nga datat më të rëndësishme të historisë sonë moderne. Në këtë ditë, në oborrin e Qytetit Studenti, u ngrit zëri i parë i lirë pas gati gjysmë shekulli diktaturë. Ishin studentët, të rinj, të paarmatosur, por të mbushur me guxim që ndezën shkëndijën e ndryshimit. Të nesërmen, më 9 dhjetor, qindra të tjerë u bashkuan. Brenda pak ditësh protesta u shndërrua në lëvizjen më të madhe demokratike që Shqipëria kishte parë ndonjëherë.
Në mes të britmave dhe thirrjeve plot emocional, lindi slogani që vazhdon të kumbojë edhe sot:
“E duam Shqipërinë si gjithë Evropa.”
Ky nuk ishte vetëm një slogan politik, ishte një britmë shprese. Ishte dëshira e një populli për të dalë nga errësira, për të jetuar i lirë, për të ndërtuar një të ardhme evropiane ku dinjiteti dhe e drejta e individit të mos ishin ëndrra, por realitet.
Atë pasdite të ftohtë të dimrit, qindra studentë dolën nga konviktet për të protestuar kundër kushteve të jetesës, mungesës së lirisë dhe sistemit të mbyllur që e kishte mbajtur vendin të izoluar për dekada. Greva e tyre filloi si një kërkesë për përmirësime, por shumë shpejt u shndërrua në revoltë kundër të gjithë rendit komunist.
Protestuesit, të rrethuar nga forcat e rendit nuk u tërhoqën. Ata kërkuan pluralizëm politik, demokraci, të drejta njerëzore, të drejtën për të menduar dhe për të folur lirshëm. Dhe falë këmbënguljes së tyre, regjimi u detyrua të pranojë pluralizmin, lëvizje që çoi në rënien e komunizmit në Shqipëri.
Sot, 8 Dhjetori njihet si Dita Kombëtare e Rinisë. Është dita kur kujtojmë sakrificën e studentëve që guxuan të sfidonin sistemin më të ashpër të asaj kohe.
Është dita kur e çmojmë rolin e të rinjve si motor të shoqërisë, si ata që guxojnë, krijojnë, kundërshtojnë dhe e shtyjnë vendin përpara.
Megjithatë, slogani i tyre – “E duam Shqipërinë si gjithë Evropa” – vazhdon të mbetet aktual edhe sot. Shumë të rinj ende kërkojnë një Shqipëri me institucione të forta, drejtësi funksionale, ekonomi të qëndrueshme dhe shanse të barabarta. Ëndrra evropiane mbetet udhërrëfyes i rrugës sonë, ashtu siç ishte në atë dhjetor të ftohtë, por plot zjarr shprese.
Është detyrim moral që brezi i sotëm të mos harrojë çmimin e lirisë dhe të vazhdojë ta mbrojë atë, çdo ditë. Le të jetë kjo ditë një reflektim për të rinjtë shqiptarë, që edhe pse shpesh përballen me sfida, vazhdojnë të jenë zemra, zëri dhe shpresa e Shqipërisë së nesërme.
