Maria Corina Machado, lidere e opozitës venezueliane dhe fituese e Çmimit Nobel për Paqen 2025, ka bërë një paraqitje të fortë në publik për herë të parë në gati një vit, pasi mbërriti në Oslo, Norvegji — disa orë pas ceremonisë zyrtare të dhënies së çmimit ku nuk arriti të jetë e pranishme.
Machado, 58 vjeçe, ka kohё tashmё qё fshihet në Venezuelë për shkak të ndalimit të udhëtimit dhe kërcënimeve nga regjimi i Nicolás Maduro. Përpjekjet e saj për të luftuar për demokraci dhe një tranzicion paqësor nga një sistem autoritar drejt sundimit demokratik janë vlerësuar me prestigjiozin Çmim Nobel për Paqe, i cili e quan atë një nga shembujt më të jashtëzakonshëm të guximit civil në Amerikën Latine.
Një çmim i ndarë pa praninë e saj — por me njё fjalim mbresёlёnёs
Ceremonia e Çmimit Nobel për Paqen në Oslo ishte e plotë me simbolikë, por edhe me një mungesë të dukshme: atë të vetë fitueses, Maria Corina Machado. Në sallën e ndriçuar të Bashkisë së Oslos, ku ishin mbledhur familjarët e saj, personalitete ndërkombëtare dhe anëtarë të familjes mbretërore norvegjeze, vendi i saj i rezervuar mbeti bosh — një kujtesë e udhëtimit të rrezikshëm dhe të pasigurt që ajo kishte ndërmarrë për të lënë Venezuelën.
Në vend të saj, në skenë u ngjit e bija, Ana Corina Sosa. Me një prani të qetë, dinjitoze dhe një emocion të përmbajtur, ajo mori çmimin në emër të nënës së saj, ndërsa duartrokitjet e gjata mbushën sallën. Në duar mbante fjalimin që Machado kishte shkruar fshehtas, larg syve të publikut, në ditët e tensionuara para largimit.
Ndërsa Ana filloi të lexonte, zëri i saj mbante një forcë të brendshme që dukej se vinte prej vetë nënës së saj. Ajo falënderoi Komitetin Nobel për vlerësimin e guximit të venezuelanёve dhe foli për betejën që ata zhvillojnë çdo ditë për liri e demokraci. Fjalët e saj rridhnin si një premtim i heshtur: se Machado nuk ishte vetëm një grua që sfidonte një regjim, por zëri i miliona njerëzve që nuk kanë hequr dorë.
Ana theksoi se ky çmim nuk i përkiste vetëm nënës së saj, por gjithë atyre që, pavarësisht rrezikut, vazhdojnë të kërkojnë drejtësi. Sallën e mbushi një heshtje e thellë, ndërsa ajo lexonte mesazhin e Machado-s se “Venezuela do të qeshë sërish, do të dashurojë sërish, do të kthejë në jetë çdo gëzim të thjeshtë që sot duket i largët.”
Ishte një moment ku fjalët tejkaluan praninë fizike — dhe një ceremoni që e nderoi Machado-n edhe në mungesë të saj.
Mbërritja në Oslo dhe përshëndetja e mbështetësve
Pas ceremonisë, Machado mbërriti në Oslo në orët e para të mëngjesit të ditës së enjte, duke kapërcyer barrierat për të përshëndetur mbështetësit jashtë hotelit ku qëndronte. Ajo doli në një ballkon, përshëndeti turmën dhe bashkë me familjen këndoi himnin kombëtar venezuelian, ndërkohë që njerëzit brohorisnin dhe bërtisnin “libertad” (liri) dhe “gracias Maria” (faleminderit Maria).
Kjo ishte paraqitja e saj e parë publike pas njё kohe tё gjatё dhe takimi me mbështetësit u shndërrua në një moment emocionues, pas muajsh në fshehtësi dhe ndjekje nga autoritetet e vendit të saj.
Një simbol i rezistencës dhe shpresës
Çmimi Nobel për Paqen i është dhënë Machados për “punën e palodhur të saj në promovimin e të drejtave demokratike dhe përpjekjet për një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci”. Komiteti i Nobelit e përshkroi atë si një figurë guximtare që ka frymëzuar miliona njerëz përmes rezistencës së saj qytetare.
Ndërsa mbërritja e saj në Oslo nënvizon këtë çast historik, vetë Machado ka bërë të qartë se angazhimi i saj nuk përfundon me çmimin — por se ai përfaqëson një mesazh shprese dhe një ftesë për të vazhduar luftën për demokraci në Venezuelë dhe më gjerë.
(Burimet: Reuters, ABC News, NobelPrize.org)
