Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka siguruar udhëheqësit evropianë se Shtetet e Bashkuara nuk planifikojnë të braktisin aleancën transatlantike, duke theksuar se fati i tyre “do të jetë gjithmonë i ndërthurur” me atë të Evropës.
Duke folur në Konferencën e Sigurisë në Mynih, Rubio deklaroi se Uashingtoni nuk kërkon ndarje nga partnerët evropianë, por synon “të ringjallë një miqësi të vjetër dhe të ripërtërijë qytetërimin më të madh në historinë e njerëzimit”.
“Për ne amerikanët, shtëpia jonë mund të jetë në Hemisferën Perëndimore, por ne gjithmonë do të jemi fëmijë të Evropës. Amerika po harton rrugën për një shekull të ri prosperiteti dhe duam ta bëjmë këtë së bashku me ju, aleatët tanë të çmuar,” u shpreh ai.
Megjithatë, diplomati më i lartë i administratës Trump nuk i kurseu kritikat ndaj disa politikave evropiane. Ai e cilësoi qasjen ndaj emigracionit si një kërcënim për qytetërimin, foli për një “kult klimatik” që sipas tij po ndikon në ekonominë e kontinentit dhe pranoi se SHBA-ja dhe Evropa “kanë bërë gabime së bashku” duke ndjekur një vizion dogmatik të tregtisë së lirë.
Rubio përsëriti gjithashtu thirrjen që vendet evropiane të investojnë më shumë në mbrojtje. “Ne duam aleatë që mund të mbrojnë veten, në mënyrë që asnjë kundërshtar të mos tundohet të testojë forcën tonë kolektive,” tha ai.
Komentet e tij u pritën pozitivisht nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila tha se ishte “shumë e qetësuar” nga mesazhi dhe e përshkroi Rubion si “një mik të mirë dhe një aleat të fortë”.
Në fjalimin e tij, Rubio kërkoi gjithashtu rindërtimin e sistemit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe kritikoi OKB-në, duke thënë se organizata ka luajtur “pothuajse asnjë rol” në zgjidhjen e konflikteve në Gaza dhe Ukrainë dhe ka qenë “e pafuqishme” për të kufizuar programin bërthamor të Iranit.
Tensionet globale mbetën në qendër të diskutimeve në Mynih. Presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar me sulme ndaj Iranit nëse nuk arrihet një marrëveshje për programin bërthamor, ndërsa një raund i ri negociatash pritet të mbahet së shpejti në Gjenevë. Jashtë konferencës, rreth 200 mijë protestues dolën në një tubim kundër qeverisë iraniane.
Rubio u shpreh gjithashtu se SHBA-ja nuk është e sigurt nëse Rusia është serioze për përfundimin e luftës në Ukrainë, por shtoi se Uashingtoni do të vazhdojë ta testojë këtë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi se askush në vendin e tij nuk beson se Vladimir Putin do ta lërë Ukrainën të qetë, duke e quajtur liderin rus një “skllav të luftës”. Ai hodhi poshtë raportet për zgjedhje të mundshme presidenciale në maj, duke theksuar se “askush nuk i mbështet zgjedhjet gjatë luftës” dhe se do të duheshin të paktën dy muaj armëpushim dhe garanci sigurie për t’i zhvilluar ato.
Ndërkohë, kryeministri britanik Keir Starmer paralajmëroi se Evropa duhet të jetë e gatshme të luftojë për të mbrojtur qytetarët e saj dhe të qëndrojë “në këmbët e veta” për sa i përket mbrojtjes. Ai njoftoi gjithashtu vendosjen e një flote anijesh luftarake, nëndetësesh dhe avionësh në Arktik, në bashkëpunim me SHBA-në, Kanadanë dhe aleatë të tjerë të NATO-s.
Rajoni i Arktikut ka marrë rëndësi strategjike, veçanërisht pas rritjes së aktivitetit ushtarak rus. Kjo është një nga arsyet pse Trump ka shprehur interes për Groenlandën, duke e konsideruar ishullin kritik për sigurinë amerikane. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen reagoi duke theksuar se Groenlanda “nuk ka çmim” dhe se sovraniteti i kombeve duhet respektuar.
Frederiksen, së bashku me kryeministrin spanjoll Pedro Sánchez dhe presidentin finlandez Alexander Stubb, bënë thirrje për një përgjigje të unifikuar ndaj Rusisë. Sánchez kërkoi ndërtimin e një “ushtrie të vërtetë evropiane” sa më shpejt, ndërsa Frederiksen paralajmëroi se Putini nuk është i interesuar për paqen.
Konferenca e Mynihut nxori në pah një realitet të dyfishtë: pavarësisht kritikave dhe mosmarrëveshjeve, SHBA-ja dhe Evropa vazhdojnë ta shohin njëra-tjetrën si partnerë të pazëvendësueshëm përballë një bote gjithnjë e më të pasigurt.
(Burimi: BBC)
