Nga kontrasT.al
Tregu i punës në Shqipëri në fund të vitit 2025 paraqet një tablo që në pamje të parë duket e qëndrueshme: papunësia bie lehtë dhe punësimi rritet krahasuar me një vit më parë. Por pas këtyre treguesve të përgjithshëm fshihet një strukturë më e ndërlikuar, ku diferencat nё punёsim mes të rinjve dhe të rriturve, apo mes burrave dhe grave, mbeten të dukshme.
Sipas të dhënave të publikuara nga Instituti i Statistikave në Anketën Tremujore të Forcave të Punës për tremujorin e katërt të vitit 2025, rreth 75.9 për qind e popullsisë në moshë pune (15–64 vjeç) është aktive në tregun e punës. Kjo do të thotë se nga çdo 100 persona në këtë grupmoshë, afro 76 janë të përfshirë në ekonomi – ose duke punuar, ose duke kërkuar një vend pune. Ky tregues është rritur lehtë me 0.4 pikë përqindje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, por është ulur krahasuar me tremujorin e mëparshëm, çka tregon se pjesëmarrja në tregun e punës mbetet e ndjeshme ndaj luhatjeve sezonale të ekonomisë.
Nga kjo popullsi aktive, 58.5 për qind rezulton e punësuar. Me fjalë të tjera, nga çdo 100 persona mbi 15 vjeç në Shqipëri, rreth 58 kanë një vend pune. Ky nivel është rritur me gati një pikë përqindje krahasuar me një vit më parë, duke treguar se ekonomia ka krijuar një numër të moderuar vendesh të reja pune gjatë vitit 2025. Megjithatë, krahasuar me tremujorin e tretë të vitit, punësimi ka shënuar një rënie të vogël prej 0.3 pikë përqindje, një lëvizje që shpesh lidhet me përfundimin e sezonit turistik dhe aktivitetet sezonale në ekonomi.
Në këtë strukturë, shkalla e papunësisë për popullsinë mbi 15 vjeç është 8.3 për qind. Kjo do të thotë se nga çdo 100 persona që janë aktivë në tregun e punës, pak më shumë se 8 janë pa punë, por në kërkim të një vendi pune. Krahasuar me një vit më parë, papunësia është ulur me rreth gjysmë pikë përqindje, një sinjal përmirësimi në tregun e punës. Megjithatë, krahasuar me tremujorin e mëparshëm ajo ka shënuar një rritje të lehtë prej 0.2 pikë përqindje.
Kur shifrat analizohen sipas moshës, diferencat bëhen më të dukshme. Për të rinjtë e moshës 15 deri në 29 vjeç, papunësia arrin 14.2 për qind. Kjo do të thotë se rreth një në shtatë të rinj që janë aktivë në tregun e punës nuk arrin të gjejë një vend pune. Edhe pse ky nivel është më i ulët se një vit më parë, ai mbetet dukshëm më i lartë se mesatarja kombëtare. Për krahasim, për popullsinë në moshën 30 deri në 64 vjeç, papunësia zbret në rreth 7.9 për qind, pra pothuajse gjysmën e nivelit me tё cilin përballen të rinjtë.
Një tjetër dallim i qartë shfaqet kur të dhënat shihen sipas gjinisë. Pjesëmarrja e burrave në tregun e punës është dukshëm më e lartë se ajo e grave. Rreth 70.5 për qind e burrave janë aktivë në tregun e punës, ndërsa për gratë kjo shifër është 57.2 për qind. Në praktikë kjo do të thotë se një pjesë e konsiderueshme e grave në moshë pune nuk janë të përfshira në aktivitet ekonomik, qoftë për arsye familjare, sociale apo për shkak të mungesës së mundësive të përshtatshme të punës.
Diferenca shfaqet edhe në punësim. 65.3 për qind e burrave janë të punësuar, ndërsa për gratë ky tregues është 51.9 për qind. Edhe në papunësi hendeku mbetet i dukshëm: papunësia për gratë arrin në 9.4 për qind, ndërsa për burrat në 7.4 për qind.
Në terma të përditshëm, kjo do të thotë se gratë jo vetëm marrin pjesë më pak në tregun e punës, por edhe kur janë aktive ekonomikisht kanë më shumë gjasa të mbeten pa punë.
Në tërësi, statistikat e fundit tregojnë një treg pune që ka bërë hapa të moderuar përpara, por që vazhdon të mbetet i pabarabartë në strukturë. Papunësia është në rënie në nivel të përgjithshëm, por të rinjtë vazhdojnë të përballen me vështirësi më të mëdha për të hyrë në tregun e punës, ndërsa pjesëmarrja e grave në ekonomi mbetet dukshëm më e ulët se ajo e burrave.
Këto diferenca tregojnë se sfida e ekonomisë shqiptare nuk është vetëm ulja e papunësisë në shifra, por krijimi i një tregu pune më gjithëpërfshirës dhe më të qëndrueshëm, ku mundësitë për punësim të jenë më të barabarta për të gjithë.
