Australia po përgatitet të vendosë rregulla të reja për qendrat e mëdha të të dhënave, të nxitura gjithnjë e më shumë nga zhvillimi i Inteligjencës Artificiale, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se kompanitë mund të përpiqen të sigurojnë sa më shpejt lejet për projektet e tyre përpara hyrjes në fuqi të standardeve të reja.
Kryeministri Anthony Albanese po kërkon një marrëveshje me shtetet dhe territoret australiane për krijimin e një kuadri federal që do t’i detyrojë qendrat e reja të të dhënave të mos ua transferojnë konsumatorëve kostot e jashtëzakonshme që krijojnë për sistemin energjetik.
Sipas rregullave të propozuara, kompanitë do të duhet të sjellin në rrjet kapacitete të reja të energjisë së rinovueshme për të mbuluar kërkesën e tyre për energji elektrike, të paguajnë vetë kostot e lidhjes me rrjetin dhe të minimizojnë përdorimin e ujit.
Kërkesat nuk do të kufizohen vetëm te energjia. Zhvilluesit do të duhet të sigurojnë që qendrat e të dhënave të kenë përmasa të përshtatshme dhe të ndërtohen larg shkollave, banesave, zonave të parashikuara për zhvillim rezidencial dhe tokave bujqësore.
Problemi që po ngre shqetësime është se rregullat e reja nuk do të kenë fuqi prapavepruese. Çdo projekt që arrin të marrë miratimin përpara se legjislacioni i ri të hyjë në fuqi vitin e ardhshëm do të vazhdojë t’u nënshtrohet vetëm rregullave ekzistuese të shtetit apo territorit përkatës.
Kjo ka krijuar frikën se muajt e ardhshëm mund të sjellin një valë kërkesash dhe miratimesh të përshpejtuara, me zhvilluesit që do të synojnë të sigurojnë lejet përpara hyrjes në fuqi të standardeve më të rrepta.
Përmasat e zhvillimit të sektorit janë të mëdha. Operatori Australian i Tregut të Energjisë, AEMO, raportoi se aktualisht janë 225 qendra të dhënash në faza të ndryshme zhvillimi, ndërsa konsumi i tyre i energjisë elektrike parashikohet të rritet nga rreth 5 teravat-orë në 34 teravat-orë deri në vitin 2036.
Megjithatë, jo të gjitha projektet pritet të realizohen. Më shumë se 40% e projekteve të qendrave të të dhënave që figuronin në raportin e AEMO-s për vitin 2025 janë hequr më pas nga lista ose kanë bërë hapa pas në procesin e zhvillimit.
Një prej projekteve që ka shkaktuar debat është “Project Mars”, një qendër të dhënash prej 90 megavatësh që po shqyrtohet nga autoritetet e Uellsit të Ri Jugor, rreth nëntë kilometra nga qendra e Sidneit. Projekti i Goodman Group parashikon një ndërtesë trekatëshe me sipërfaqe rreth 22 mijë metra katrorë pranë lumit Lane Cove, në një zonë ku pesë qendra të tjera të dhënash janë miratuar ose janë propozuar.
Sipas planeve aktuale, qendra do të përdorte energjinë ekzistuese të rrjetit dhe deri në 3.5 milionë litra ujë në ditë nga Sydney Water. Në ndërtesë parashikohen panele diellore me kapacitet 200 kilovat, ndërsa kompania ka deklaruar se po shqyrton mundësi të tjera për sigurimin e energjisë së rinovueshme që do të mbështeste zhvillimin e qendrave të saj të të dhënave në Australi.
Projekti po përballet me kundërshtime të forta nga komuniteti lokal.
Debati po intensifikohet ndërsa Australia përballet me zgjerimin e shpejtë të infrastrukturës së nevojshme për AI-në dhe shërbimet cloud, të cilat kërkojnë sasi shumë të mëdha energjie dhe uji. Në të njëjtën kohë, qeveria federale po përpiqet të gjejë një ekuilibër mes zhvillimit të sektorit teknologjik, kapaciteteve të rrjetit elektrik, çmimeve që paguajnë familjet dhe ndikimit mjedisor të qendrave të mëdha të të dhënave.
Të Gjelbrit australianë kanë kërkuar më parë pezullimin e miratimeve deri në hyrjen në fuqi të kuadrit të ri, ndërsa presioni ndaj qeverisë pritet të vazhdojë. Aktualisht po zhvillohet edhe një hetim parlamentar federal për qendrat e të dhënave, paralelisht me procese të ngjashme në Uellsin e Ri Jugor dhe Tasmani.
Burimi: The Guardian
