Bashkimi Evropian po përgatit masa të reja për të trajtuar ndikimin në rritje të platformave të qirave afatshkurtra, si Airbnb, Booking dhe Expedia, mbi tregun e banesave të përballueshme. Nisma pritet të jetë pjesë qendrore e Aktit Evropian për Strehimin e Përballueshëm, që synon t’u japë shteteve, qyteteve dhe autoriteteve lokale instrumente më të qarta për të ndërhyrë në zonat ku mungesa e banesave është veçanërisht e rëndë.
Sipas të dhënave të Komisionit Evropian, sektori i qirave afatshkurtra është zgjeruar me rreth 93% gjatë periudhës 2018–2024, duke u transformuar gradualisht nga një aktivitet sporadik mes individësh në një veprimtari të rëndësishme tregtare. Në disa destinacione turistike shumë të frekuentuara, banesat e përdorura për qira afatshkurtra përbëjnë deri në 20% të stokut total të banesave, duke reduktuar ofertën për banorët vendas dhe duke ushtruar presion mbi çmimet dhe qiratë.
Komisioni Evropian synon të krijojë një kuadër më koherent dhe të parashikueshëm ligjor, i cili do t’u mundësojë autoriteteve kombëtare dhe lokale të ndërmarrin masa të justifikuara dhe proporcionale në zonat që përballen me presion të lartë në tregun e banesave. Objektivi nuk është eliminimi i qirave afatshkurtra, por gjetja e një ekuilibri ndërmjet përfitimeve që ato sjellin për turizmin, ekonominë dhe pronarët e pronave, dhe nevojës për të garantuar strehim të përballueshëm për komunitetet lokale.
Masat e reja pritet të trajtojnë gjithashtu çështje të tilla si mbrojtja e konsumatorit, dallimi ndërmjet operatorëve profesionistë dhe individëve që japin prona me qira rastësisht, si dhe harmonizimi më i mirë i rregullave në tregun e përbashkët evropian.
Nisma do të respektojë parimin e subsidiaritetit, duke u lënë shteteve dhe autoriteteve lokale fleksibilitet për të përshtatur ndërhyrjet sipas realiteteve të tyre konkrete. Kriza e strehimit është shndërruar tashmë në një nga prioritetet kryesore politike të Bashkimit Evropian.
Gjatë dekadës së fundit, çmimet e banesave në BE janë rritur mesatarisht me më shumë se 60%, ndërsa qiratë me mbi 20%, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë sigurimin e një banese të përballueshme për miliona qytetarë evropianë.
Për këtë arsye, rregullimi i tregut të qirave afatshkurtra shihet si pjesë e një strategjie më të gjerë që përfshin rritjen e ofertës së banesave, lehtësimin e procedurave të ndërtimit dhe rinovimit, mobilizimin e investimeve publike e private dhe luftën kundër spekulimit në tregun e pasurive të paluajtshme.
Në këtë kontekst, debati evropian për Airbnb dhe platformat e ngjashme nuk lidhet thjesht me turizmin apo ekonominë dixhitale. Ai prek një çështje shumë më të gjerë: balancën ndërmjet së drejtës së pronës dhe lirisë së tregut, nga njëra anë, dhe nevojës për të garantuar që qytetet dhe zonat turistike të mbeten vende ku banorët e tyre mund të jetojnë dhe të përballojnë ekonomikisht një banesë, nga ana tjetër.
