Një nga peizazhet më karakteristike të Rivierës shqiptare është zgjuar këtë mëngjes i shkrumbuar. Zjarri masiv që përfshiu Himarën mbrëmjen e 4 shtatorit ka djegur sipërfaqe të mëdha me pemëtari dhe ullishte, ka prekur banesa dhe ka detyruar banorë e turistë të largohen drejt bregut të detit për t’i shpëtuar flakëve dhe tymit.
Verifikimet e raportimeve të mbrëmjes dhe të mëngjesit konfirmojnë se vatra u përhap me shpejtësi në kodrat pranë lagjes “1 Maji” dhe zonës së bypass-it të Himarës. Era e fortë, terreni i vështirë dhe errësira e bënë ndërhyrjen jashtëzakonisht të vështirë, ndërsa flakët iu afruan shtëpive, hoteleve dhe bizneseve.
Raportimet flasin për shtatë shtëpi të shkatërruara dhe qindra rrënjë ulliri të djegura. Por për Himarën dëmi nuk matet vetëm me numrin e ndërtesave të prekura. Flakët kanë kaluar nëpër sipërfaqe me pemëtari dhe ullishte të vjetra që janë pjesë e identitetit të kësaj zone. Himara është e rrethuar nga “ullinj shekullorë”, një element i lidhur pazgjidhshmërisht me natyrën dhe karakterin mesdhetar të qytetit. Për shumë familje, ulliri nuk është vetëm peizazh. Është pronë e trashëguar, prodhim, vaj ulliri, të ardhura dhe pjesë e ekonomisë familjare. Humbja e pemëve që janë rritur për dekada apo shekuj nuk rikuperohet me përfundimin e operacionit të shuarjes së zjarrit. Dëmi mjedisor dhe ekonomik mund të kërkojë vite për t’u rikuperuar, ndërsa për pemët më të vjetra humbja është e pakthyeshme.
Nata ka qenë dramatike edhe për njerëzit. Pamjet e publikuara nga Himara tregojnë qytetarë dhe turistë të grumbulluar në mol dhe përgjatë bregut të detit, pasi flakët po afroheshin me zonat e banuara. Policia bllokoi bypass-in, duke lejuar kalimin vetëm të mjeteve të emergjencës. Tymi i dendur mbuloi zonën, ndërsa shumë banorë nuk guxuan të ktheheshin menjëherë në shtëpitë e tyre. Për ta, deti u kthye gjatë natës në pikën më të sigurt nga ku mund të prisnin zhvillimin e situatës.
Në terren u angazhuan zjarrfikës nga Himara, Vlora, Saranda, Delvina dhe Finiqi, ndërsa nga Gjirokastra u nisën edhe 50 forca ushtarake. Dy ambulanca u dërguan nga Vlora dhe banorë të shumtë iu bashkuan vetë operacionit për të mbrojtur shtëpitë dhe pronat e tyre.
Por si nisi zjarri? Nga komunikimet dhe dëshmitë që vijnë nga banorët e zonës ngrihet në mënyrë të përsëritur dyshimi se zjarri mund të ketë qenë i qëllimshëm.
Himara ishte goditur edhe më herët gjatë kësaj vere. Më 28 gusht, një tjetër zjarr në Vranisht dogji hektarë me ullinj, pemë të tjera dhe koshere bletësh, ndërsa në fund të gushtit u raportua edhe arrestimi i një personi të dyshuar për një zjarr në zonën e Tërbaçit.
Ajo që mbetet këtë mëngjes është një pamje e rëndë: kodra të nxira, ullishte të djegura, prona të dëmtuara dhe një qytet që e kaloi natën nën flakë e tym. Një prej perlave të bregdetit shqiptar ka humbur brenda pak orësh një pjesë të pasurisë së saj natyrore.
Një ulli qindravjeçar, kur digjet, merr me vete edhe një pjesë të historisë së Himarës…
