INSTAT publikoi këtë të mërkurë shifrat e reja të çmimeve për korrikun dhe, të lexuara përtej mesatares statistikore, ato tregojnë një gjë shumë të thjeshtë: jeta në Shqipëri po shtrenjtohet sërish dhe rritja po ndihet pikërisht te ato shpenzime që njerëzit bëjnë çdo ditë.
Inflacioni i harmonizuar arriti në 3,4% në korrik 2026, krahasuar me korrikun e një viti më parë. Është mbi mesataren prej 3% të Bashkimit Europian që INSTAT vendos si pikë krahasimi në të njëjtin publikim.
Por 3,4% është vetëm numri që përmbledh gjithçka. Brenda tij fshihet një realitet shumë më i prekshëm për një familje shqiptare.
Ushqimet vazhdojnë të hanë pjesën më të madhe të buxhetit
Kontributin më të madh në rritjen e çmimeve e kanë dhënë ushqimet dhe pijet joalkoolike. Ato kushtojnë 3,2% më shumë se një vit më parë dhe, vetëm ky grup, ka shtuar 1,09 pikë përqindjeje në inflacionin e përgjithshëm prej 3,4%.
Kjo ka peshë të veçantë në Shqipëri. Në shportën që përdor INSTAT për indeksin e harmonizuar, ushqimet zënë rreth 34,5% të shpenzimeve, shumë më tepër se çdo kategori tjetër.
E përkthyer në jetën e përditshme, do të thotë se shtrenjtimi nuk është përqendruar te një luks që mund të shtyhet për muajin tjetër. Është te pjesa e buxhetit ku familja ka shumë më pak mundësi të kursejë: ushqimi.
Madje korriku sjell një sinjal që në pamje të parë mund të duket pozitiv. Ushqimet janë liruar me 0,9% krahasuar me qershorin. Por kjo nuk do të thotë se janë bërë më të lira se vitin e kaluar. Edhe pas uljes së një muaji vere, ato mbeten 3,2% më shtrenjtë se në korrikun 2025.
Makina dhe lëvizja po kushtojnë shumë më tepër
Një tjetër goditje vjen nga transporti. Brenda vetëm një muaji, nga qershori në korrik, çmimet në këtë grup janë rritur 2,5%. Në krahasim me korrikun e vitit të kaluar, rritja është 4,6%.
Për familjen kjo nuk mbetet vetëm te kostoja direkte e lëvizjes. Transporti hyn në koston e mallrave, furnizimit dhe shërbimeve dhe, kur ai shtrenjtohet fort, presioni mund të kalojë më tej në ekonomi.
Edhe qiraja, uji, energjia, gazi dhe karburantet e tjera janë rritur 1% vetëm brenda muajit dhe 1,9% në krahasim me një vit më parë. Shëndeti është 2,1% më i shtrenjtë, arsimi 3,3%, ndërsa pijet alkoolike dhe duhani 4,5%.
Pra, shtrenjtimi nuk është më i izoluar në një cep të shportës. Ai gjendet te ushqimi, lëvizja, banesa, shëndeti dhe arsimi.
Shqipëria e kafeneve, restoranteve dhe turizmit po bëhet gjithashtu më e shtrenjtë
Një pjesë interesante e shifrave lidhet me sektorët që vitet e fundit janë shndërruar në vitrinën e ekonomisë shqiptare.
Restorantet dhe shërbimet e akomodimit janë 3,6% më të shtrenjta se një vit më parë. Vetëm ky grup i shton inflacionit të përgjithshëm 0,53 pikë përqindjeje.
Por rekordin e mban një kategori tjetër: argëtimi, sporti dhe kultura, ku çmimet janë rritur 8,5% në një vit. Është rritja më e lartë ndër grupet kryesore të publikuara nga INSTAT.
3,4% duket pak në statistikë – në xhep funksionon ndryshe
Inflacioni shpesh keqkuptohet sikur INSTAT po thotë se gjithçka është shtrenjtuar me 3,4%. Nuk është kështu.
Është një mesatare e një shporte me qindra mallra dhe shërbime. Në fakt, INSTAT përdor 410 produkte dhe shërbime për indeksin e harmonizuar.
Brenda së njëjtës mesatare, veshjet dhe këpucët janë 0,5% më të lira se një vit më parë dhe informacioni e komunikimi 0,6% më lirë. Ndërkohë argëtimi është 8,5% më i shtrenjtë, transporti 4,6%, restorantet 3,6% dhe ushqimet 3,2%.
Por pasojat në një familjeje janë shumë më të rënda se shifra 3,4%.
Një familje nuk blen çdo muaj telefon të ri, rroba apo pajisje komunikimi. Por ha çdo ditë. Lëviz çdo ditë. Paguan shtëpinë çdo muaj.
Prandaj një ulje e çmimit të veshjeve nuk kompenson domosdoshmërisht atë që humbet një familje nga ushqimet, transporti apo banesa.
© Ky është artikull ekskluziv i KontrasT.al, që gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to” / Artikulli mund të ripublikohet vetёm i shoqëruar me linkun e artikullit origjinal.
