Evropa po përjeton një nga verat më dramatike të historisë së saj moderne, me temperatura rekord, zjarre të pakontrollueshme dhe qindra mijëra persona të detyruar të largohen nga shtëpitë. Shkencëtarët paralajmërojnë se kjo nuk është një situatë e përkohshme, por një shenjë e asaj që pritet të ndodhë në vitet e ardhshme.
Vetëm gjatë javëve të fundit, zjarret gjigante në Francë dhe Spanjë kanë detyruar mbi 300 mijë banorë të evakuohen, ndërsa miliona të tjerë po përballen me temperatura që kalojnë rregullisht 40 gradë Celsius. Në shumë vende janë anuluar festivale dhe koncerte, janë kufizuar aktivitete sportive, ndërsa monumente të njohura si Kulla Eiffel dhe Muzeu i Luvrit janë mbyllur më herët për shkak të vapës. Sipas vlerësimeve, vetëm gjatë muajit qershor mbi 10 mijë persona kanë humbur jetën në Evropë si pasojë e temperaturave ekstreme.
“Viti 2026 është vetëm fillimi. Situata do të përkeqësohet gjithnjë e më shumë dhe mund të arrijmë në një pikë ku aftësia jonë për t’u përshtatur nuk do të mjaftojë më”, paralajmëron Johan Rockström, drejtor i Institutit Potsdam për Kërkime mbi Ndryshimet Klimatike.
Sipas ekspertëve, Evropa po ngrohet pothuajse dy herë më shpejt se mesatarja globale, çka e bën kontinentin veçanërisht të prekshëm nga valët e të nxehtit dhe zjarret. Shumë ndërtesa janë ndërtuar për të ruajtur ngrohtësinë dhe jo për t’i bërë ballë temperaturave të larta, ndërsa pyjet janë bërë shumë më të rrezikuara nga flakët.
Qeveritë kanë nisur të marrin masa. Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka shpallur gjendje emergjence klimatike, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron ka premtuar rimbjelljen e pyjeve të djegura me specie më rezistente ndaj klimës së thatë dhe të nxehtë. Megjithatë, shkencëtarët paralajmërojnë se përpjekjet aktuale nuk janë të mjaftueshme.
Sipas analizës, kombinimi i valëve të nxehtësisë me thatësirën ka tharë tokën dhe bimësinë, duke krijuar kushtet ideale për përhapjen e zjarreve masive. Edhe pse zjarrfikësit kanë arritur të frenojnë disa vatra, temperaturat e reja ekstreme rrezikojnë të ndezin sërish situatën.
Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike po përshpejtohen. Në Francë, për shembull, valët e të nxehtit janë bërë shumë më të shpeshta gjatë 15 viteve të fundit, ndërsa parashikimet tregojnë se deri në vitin 2050 ato mund të jenë pesë herë më të shpeshta dhe temperaturat mund të arrijnë deri në 48°C.
