Një komision i pavarur europian, i përbërë nga shkencëtarë dhe ish-liderë politikë, ka bërë thirrje që ndryshimet klimatike të trajtohen zyrtarisht si një emergjencë globale shëndetësore, duke paralajmëruar se pasojat për jetën dhe sigurinë e njerëzve po përshkallëzohen me ritme alarmante.
Mesazhi u publikua nga Komisioni Pan-Europian për Klimën dhe Shëndetin, i drejtuar nga ish-kryeministrja e Islandës, Katrin Jakobsdottir, në prag të Asamblesë së 79-të Botërore të Shëndetësisë.
Në raportin e tyre, ekspertët theksojnë se ndryshimi i klimës nuk mund të shihet më si një problem i së ardhmes, por si një krizë aktuale që po godet njëkohësisht shëndetin, ushqimin, furnizimin me ujë, energjinë dhe sigurinë kombëtare.
“Ndryshimi i klimës nuk është një kërcënim i largët që mund të menaxhohet më vonë. Është një krizë e menjëhershme dhe në përshkallëzim”, thuhet në deklaratën e komisionit.
Sipas raportit, ndotja e ajrit e shkaktuar nga përdorimi i lëndëve djegëse fosile po shkakton mbi 600 mijë vdekje çdo vit në rajonin europian të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se valët ekstreme të të nxehtit po bëhen një nga rreziqet më serioze për shëndetin publik. Vetëm gjatë vitit 2025, ndryshimet klimatike pritet të jenë përgjegjëse për afro 70% të vdekjeve të lidhura me temperaturat ekstreme në 854 qytete europiane.
Komisioni i kërkon Organizatës Botërore të Shëndetësisë që ndryshimin klimatik ta shpallë zyrtarisht një “emergjencë shëndetësore publike me shqetësim ndërkombëtar”. Në të kundërt, sipas ekspertëve, OBSH duhet të pranojë se mekanizmat aktualë ndërkombëtarë nuk janë më të mjaftueshëm për të përballuar kriza të përmasave të tilla.
Raporti i bën thirrje edhe qeverive europiane që rrezikun klimatik ta trajtojnë si pjesë të strategjive të sigurisë kombëtare, duke paralajmëruar se pasojat e ngrohjes globale mund të cenojnë stabilitetin social, ekonomik dhe politik të vendeve.
Një tjetër pikë e fortë e raportit është kritika ndaj përdorimit të PBB-së si treguesi kryesor i progresit ekonomik. Ekspertët propozojnë modele të reja që marrin në konsideratë shëndetin publik, barazinë sociale dhe qëndrueshmërinë mjedisore.
“Kriza klimatike është një kërcënim për sigurinë tonë, për kohezionin social, për të drejtat e njeriut dhe për shëndetin”, deklaroi Jakobsdottir. “Ky nuk është më një problem i brezave të ardhshëm. Është një kërcënim real dhe i menjëhershëm për Europën sot.”
(Burimi: La Tribune)
