Dallimet në aftësitë matematikore të nxënësve nëpër botë janë të mëdha dhe renditja më e fundit ndërkombëtare tregon një dominim të qartë të vendeve të Azisë Lindore. Kina kryeson me një diferencë të konsiderueshme, ndërsa shtatë nga dhjetë vendet dhe ekonomitë me rezultatet më të larta ndodhen në Azi.
Të dhënat vijnë nga PISA 2025, studimi ndërkombëtar i publikuar në shtator 2026, i cili mat njohuritë dhe aftësitë e 15-vjeçarëve në matematikë, lexim dhe shkencë.
Në matematikë, Kina renditet e para me 612 pikë, gati 150 pikë mbi mesataren e vendeve të OECD-së, që është 463 pikë. Në këtë vlerësim, Kina përfaqësohet nga zonat pjesëmarrëse të Pekinit, Shangait, Jiangsu dhe Zhejiang.
Në vendin e dytë renditet Singapori me 563 pikë, plot 49 pikë më pak se Kina. Pas tij vijnë Makao me 549 dhe Tajvani me 546 pikë.
Dominimi aziatik vazhdon edhe më poshtë. Japonia është e pesta me 525 pikë, ndërsa Koreja e Jugut dhe Hong Kongu ndajnë vendin e gjashtë me nga 522 pikë.
Vendi i parë europian shfaqet vetëm në pozicionin e tetë. Është Estonia, e cila arrin 508 pikë dhe lë pas Zvicrën, që renditet e nënta me 499 pikë. Mbretëria e Bashkuar mbyll dhjetëshen e parë me 488 pikë.
Kanadaja renditet e 11-ta me 485 pikë, ndërsa Holanda është në vendin e 13-të me 483 pikë. Zelanda e Re, Irlanda dhe Belgjika ndajnë vendin e 14-të me nga 480 pikë, ndërsa Australia renditet e 17-ta me 478.
Shtetet e Bashkuara janë dukshëm më poshtë në klasifikim. Me 463 pikë, SHBA renditet në vendin e 27-të dhe rezultati i saj përkon saktësisht me mesataren e OECD-së.
PISA nuk teston vetëm aftësinë e nxënësve për të mbajtur mend formula apo procedura matematikore. Testi synon të vlerësojë nëse ata janë në gjendje të përdorin njohuritë dhe arsyetimin matematikor për të zgjidhur probleme të situatave reale.
Në PISA 2025 morën pjesë më shumë se 760 mijë nxënës nga 91 vende dhe ekonomi, të cilët përfaqësojnë rreth 33 milionë 15-vjeçarë në mbarë botën.
Por renditja nxjerr në pah edhe një prirje shqetësuese. Në vendet e OECD-së, rezultati mesatar në matematikë ka rënë me 22 pikë nga viti 2015 deri në vitin 2025. Sipas vlerësimit të PISA-s, kjo diferencë është e barasvlershme me pak më shumë se një vit mësim.
Studimi evidenton gjithashtu një lidhje mes përdorimit të tepërt të pajisjeve dixhitale për argëtim dhe rezultateve në shkollë. Nxënësit që kalojnë më shumë se katër orë në ditë me aktivitete dixhitale jashtë shkollës priren të kenë rezultate më të dobëta në matematikë dhe një ndjenjë më të ulët përkatësie në shkollë.
Nga ana tjetër, përdorimi i moderuar i teknologjisë lidhet me rezultate më të mira sesa dy ekstremet: si mungesa e plotë e përdorimit, ashtu edhe përdorimi shumë i lartë.
