Teknologjia ka ndryshuar mënyrën se si prindërit kujdesen për fëmijët e tyre. Nëse dikur mjaftonte një telefonatë apo një mesazh për të ditur nëse gjithçka ishte në rregull, sot shumë prindër mund të shohin në kohë reale vendndodhjen e fëmijëve të tyre përmes telefonit.
Por një studim i ri në SHBA ngre një pyetje të rëndësishme: kur fëmija është tashmë i rritur, a sjell kjo më shumë siguri apo më shumë ankth?
Sipas një sondazhi të publikuar nga Spitali i Fëmijëve C.S. Mott pranë Universitetit të Miçiganit, më shumë se gjysma e prindërve amerikanë monitorojnë vendndodhjen e fëmijëve të tyre të moshës 18 deri në 25 vjeç përmes aplikacioneve dixhitale.
Shumica e tyre thonë se e bëjnë këtë për qetësi shpirtërore. Rreth 68% deklaruan se ndihen më të sigurt kur dinë ku ndodhen fëmijët e tyre, ndërsa 64% thanë se monitorimi mund të jetë i dobishëm në rast emergjencash.
Megjithatë, një në katër prindër pranoi se ndjekja e vazhdueshme e vendndodhjes nuk i qetëson gjithmonë, por përkundrazi i bën edhe më të shqetësuar.
Ekspertët paralajmërojnë se kur një prind sheh vetëm një pikë në hartë, pa e ditur kontekstin e asaj që po ndodh, mendja shpesh fillon të plotësojë boshllëqet me skenarë negativë.
“Kur ke vetëm një informacion të pjesshëm, truri fillon të ndërtojë histori dhe supozime që mund të mos kenë asnjë lidhje me realitetin”, shpjegon profesoresha e komunikimit Kara Alaimo.
Sipas studiuesve, monitorimi i vazhdueshëm mund të krijojë një ndjenjë të rreme sigurie.
Fakti që një prind e di ku ndodhet fëmija i tij nuk do të thotë domosdoshmërisht se mund ta mbrojë atë nga një situatë e rrezikshme.
“Vetëm sepse e gjurmon dikë, nuk do të thotë se e kupton situatën apo se mund të ndërhysh në kohë”, thotë Sarah Clark, bashkëdrejtuese e sondazhit.
Ekspertët argumentojnë se mbikëqyrja e vazhdueshme mund të pengojë zhvillimin e pavarësisë dhe aftësisë për të marrë vendime vetë.
Në vend që të mësojnë të vlerësojnë rreziqet dhe të marrin përgjegjësi për zgjedhjet e tyre, të rinjtë mund të mësohen të mbështeten gjithmonë te prindërit.
Sondazhi tregoi se pothuajse të gjithë fëmijët e monitoruar ishin në dijeni të kësaj praktike, por vetëm gjysma e tyre kishin pasur mundësinë të zgjedhnin vetë nëse dëshironin apo jo të ndiqeshin.
Pikërisht këtu ekspertët shohin problemin më të madh.
Ata theksojnë se kalimi nga adoleshenca në moshën e rritur duhet të shoqërohet me një diskutim të hapur mes prindërve dhe fëmijëve për kufijtë e privatësisë dhe besimit.
Monitorimi mund të ketë raste kur është i dobishëm. Për shembull, kur një vajzë del për herë të parë në një takim me dikë që nuk e njeh mirë, ose kur një i ri udhëton në një vend të panjohur.
Megjithatë, ekspertët këmbëngulin se teknologjia nuk duhet të zëvendësojë komunikimin dhe besimin.
“Nëse ajo që duan prindërit janë disa mesazhe apo telefonata gjatë ditës, kjo mund të arrihet përmes marrëveshjes dhe jo përmes mbikëqyrjes së vazhdueshme”, thotë Clark.
Sipas saj, një nga sfidat më të mëdha për prindërit është të pranojnë se fëmijët e tyre po bëhen të rritur.
“Kjo do të thotë t’i lejosh të provojnë, të gabojnë, të vonohen në punë, të humbasin ndonjë leksion apo të marrin vendime të gabuara. Pikërisht kështu mësohet pavarësia”, shpjegon ajo.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se normalizimi i mbikëqyrjes së vazhdueshme mund të krijojë pasoja më të gjera shoqërore.
Nëse të rinjtë mësohen që kontrolli i vazhdueshëm është diçka normale, ata mund ta pranojnë më lehtë edhe në marrëdhënie të tjera, përfshirë ato romantike, ku monitorimi shpesh konsiderohet një formë kontrolli dhe jo kujdesi.
Mes dëshirës për t’i mbrojtur dhe nevojës për t’i lënë të rriten, prindërit përballen me një dilemë moderne që gjeneratat e mëparshme nuk e kishin: jo nëse mund t’i gjurmojnë fëmijët e tyre, por nëse duhet ta bëjnë.
