Një zbulim që mund të rishkruajë historinë e një prej figurave më të famshme të Francës po vjen nga Maastricht, ku arkeologët besojnë se mund të kenë gjetur eshtrat e legjendarit Charles de Batz de Castelmore, i njohur në mbarë botën si D’Artagnan.
Skeleti u zbulua i varrosur përpara altarit në Kishën e Shën Pjetrit dhe Palit, një vend që përputhet me përshkrimet historike për varrimin e tij. Sipas arkeologut Wim Dijkman, pranë mbetjeve u gjetën edhe një plumb muskete dhe një monedhë bronzi e vitit 1660 – detaje që lidhen drejtpërdrejt me mënyrën dhe periudhën e vdekjes së musketierit.
Burimet historike tregojnë se D’Artagnan humbi jetën në vitin 1673, gjatë rrethimit francez të Maastrichtit, pjesë e Lufta Franko-Holandeze, pasi u qëllua në fyt nga një plumb muskete. Pikërisht kjo përputhje mes dëshmive historike dhe provave të gjetura në terren ka nxitur optimizëm të madh tek studiuesit.
Ideja që ai mund të ishte varrosur pikërisht aty nuk është e re. Historiania franceze Odile Bordaz kishte sugjeruar prej kohësh se trupi i tij nuk ishte kthyer në Francë, por ishte varrosur pranë kampit ushtarak francez, në mënyrë që Louis XIV të mund të merrte pjesë personalisht në ceremoninë mortore të një prej njerëzve të tij më besnikë.
Megjithatë, pavarësisht entuziazmit, vetë Dijkman tregohet i kujdesshëm. Ai është në pritje të analizave shkencore, përfshirë testet e ADN-së me persona që pretendojnë se janë pasardhës të D’Artagnan, si dhe analizën e izotopeve për të përcaktuar origjinën gjeografike të eshtrave. “Jam arkeolog dhe dua të jem sa më i sigurt”, ka theksuar ai.
Edhe nga ana e kishës, zbulimi shihet si i besueshëm, por jo përfundimtar. Dhjaku Jos Valke ka kujtuar se dokumentet historike flasin për një varrim në tokë të shenjtëruar – dhe sipas tij, një vend nën altar “nuk mund të jetë më i shenjtë se kaq”.
Figura e D’Artagnan-it ka kaluar nga histori reale në mit global falë romanit të vitit 1844, “Tre Musketjerët” nga Alexandre Dumas, i cili e shndërroi në një simbol të guximit, besnikërisë dhe miqësisë. Edhe pse rrëfimi letrar devijon nga realiteti historik, ai e bëri musketierin një ikonë të pavdekshme të kulturës botërore.
Sot, në Maastricht, një statujë e tij vazhdon ta përfaqësojë si simbol të këtyre vlerave, ndërsa zbulimi i mundshëm i eshtrave të tij mund të mbyllë një nga misteret më të vjetra historike. Por deri në konfirmimin përfundimtar shkencor, historia e D’Artagnan mbetet pezull mes legjendës dhe realitetit.
(Burimi: CNN/ANSA)
