Një përplasje, pak para pushtimit të Ukrainës, mbi stërvitjet detare ruse i shndërroi peshkatarët në diplomatë të pazakontë
Duke qëndruar në skelat e Cork-ut, aty ku lumi Lee zgjerohet për t’u derdhur në port përpara se të bashkohet me Detin Kelt, Patrick Murphy kujton dimrin kur Rusia planifikonte të zhvillonte stërvitje ushtarake rreth 240 kilometra në jugperëndim të brigjeve irlandeze. Ai thotë me bindje se ishte pikërisht ndërhyrja e tij që bëri të mundur që ato stërvitje të mos zhvilloheshin kurrë.
I lindur në ishullin e vogël Heir, Murphy është drejtuesi i Organizatës së Prodhuesve të Peshkut të Jugut dhe Perëndimit të Irlandës. Ai e ndan jetën mes punës në det për të siguruar jetesën dhe denoncimit të rrënimit të sektorit të peshkimit në tokë.
Ndërsa pulëbardhat rrotullohen mbi port, ai rrëfen ngjarjet që e çuan deri në një takim me ambasadorin rus në Dublin.
Kur Rusia trokiti në derë
Ishte janari i vitit 2022 dhe frika për një pushtim rus të Ukrainës po shtohej dita-ditës.
“Mësuam se hapësira jonë ajrore do të mbyllej dhe se rusët do të fillonin të lëshonin municione drejt qiellit”, thotë ai, ndërsa hap një hartë dhe rrethon një zonë rreth 240 kilometra larg bregut jugperëndimor të Irlandës. Zona ndodhej jashtë ujërave territoriale të vendit, por brenda Zonës së tij Ekskluzive Ekonomike (EEZ), ku operacionet ndërkombëtare lejohen nga e drejta ndërkombëtare, megjithëse mbeten objekt polemikash.
“Këto janë zona jashtëzakonisht të rëndësishme për peshkimin”, thotë ai, duke treguar edhe rrjetin e kabllove nënujore të komunikimit që kalojnë nëpër atë rajon. Murphy mbetet i bindur se pikërisht këto kabllo zgjuan interesin e Moskës.
Qeveria irlandeze shprehu shqetësim për stërvitjet, por deklaroi se ato ishin të ligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare. Autoritetet u kërkuan peshkatarëve të shmangnin zonën e përcaktuar.
Murphy e çoi historinë në media dhe nisi të organizonte protesta paqësore me synimin për të penguar zhvillimin e operacionit ushtarak.
Një ditë, telefoni ra.
Në anën tjetër të linjës ishte Ambasada Ruse në Irlandë, e cila e ftonte në një takim.
Murphy dhe Brendan Byrne, drejtuesi i shoqatës së industrisë së përpunimit të peshkut, mbërritën në ambasadën ruse në Dublin më 27 janar, të rrethuar nga gazetarë dhe kamera.
Në hyrje, rojet fillimisht u thanë të largoheshin.
“Ne ishim thjesht njerëz të zakonshëm, jo diplomatë”, kujton ai duke qeshur. “Kamerat ishin të drejtuara nga ne dhe menduam: ‘Kjo do të jetë vërtet e sikletshme’.”
Teksa të dy po bëheshin gati të largoheshin, personi i kontaktit i futi më në fund brenda.
Një negociatë e pazakontë
Në anën tjetër të tavolinës i priste ambasadori rus, Yuri Filatov, i cili minimizoi shqetësimet për stërvitjet detare, duke u thënë se kërcënimi i vërtetë për peshkatarët irlandezë nuk vinte nga Rusia, por nga Brexit-i dhe vendimet e Brukselit.
“Ai na thoshte: ‘Po kërkoni në vendin e gabuar’ dhe ‘Ne nuk jemi armiku juaj’”, kujton Murphy.
Ai mbeti i impresionuar nga njohuritë që ambasadori kishte për vështirësitë me të cilat përballej sektori irlandez i peshkimit, por gjithsesi këmbënguli të diskutonte për stërvitjet ushtarake.
Murphy dhe Byrne argumentuan se operacionet jo vetëm që do të pengonin aktivitetin e peshkimit, por mund të shkaktonin edhe dëme afatgjata në mjedisin detar, pasi gëzhojat dhe mbetjet e municioneve që do të binin në det do të rrezikonin ekosistemet e ndjeshme.
Sipas tyre, ambasadori Filatov i dëgjoi me mirëkuptim dhe premtoi se do t’ia përcillte shqetësimet e tyre Kremlinit.
Vetëm dy ditë më vonë, ambasadori njoftoi publikisht se Moska kishte vendosur t’i zhvendoste stërvitjet detare “si një gjest vullneti të mirë”.
Murphy beson se jehona ndërkombëtare që mori çështja i shndërroi stërvitjet në një problem serioz për imazhin e Rusisë, duke e detyruar atë të tërhiqej.
“Ata bënë zgjedhjen më të arsyeshme, sepse publiciteti ishte jashtëzakonisht negativ”, thotë ai.
Edhe më shumë se katër vjet më vonë, Murphy vazhdon të tundë kokën kur kujton të gjithë atë histori.
“Është sikur të ishim futur në një film. Dikush po shkruante skenarin”, thotë ai. “Madje mund të kem telashe pse po i tregoj disa nga këto gjëra.”
Burimi: Euractiv
