Tensionet mes SHBA-së, Kinës dhe Tajvanit janë rikthyer në qendër të vëmendjes ndërkombëtare, pasi Tajvani reagoi publikisht ndaj deklaratave të Presidentit amerikan Donald Trump, i cili paralajmëroi ishullin kundër shpalljes formale të pavarësisë nga Kina.
Pas samitit dyditor në Pekin me presidentin kinez Xi Jinping, Trump deklaroi se SHBA nuk po kërkon “që dikush të bëhet i pavarur”, duke shtuar se dëshiron “qetësi” mes Pekinit dhe Tajvanit.
“Nuk po kërkoj konflikt. Dua që Tajvani të qetësohet dhe Kina të qetësohet”, tha Trump në një intervistë për Fox News.
Por reagimi nga Taipei nuk vonoi. Zyra presidenciale tajvaneze deklaroi se është “e vetëkuptueshme” që Tajvani është “një vend sovran, i pavarur dhe demokratik”.
Presidenti tajvanez Lai Ching-te ka mbajtur prej kohësh qëndrimin se Tajvani nuk ka nevojë të shpallë formalisht pavarësinë, pasi funksionon prej dekadash si një shtet i pavarur me institucione, ushtri dhe sistem demokratik.
Megjithatë, autoritetet tajvaneze ritheksuan se mbeten të përkushtuara ndaj ruajtjes së status quo-së me Kinën, duke shmangur si shpalljen formale të pavarësisë, ashtu edhe bashkimin me Pekinin.
Deklaratat erdhën në një moment delikat, pasi Trump konfirmoi se administrata amerikane po shqyrton miratimin e një pakete armësh prej 11 miliardë dollarësh për Tajvanin. SHBA është e detyruar me ligj t’i ofrojë ishullit mjete vetëmbrojtjeje, megjithëse zyrtarisht nuk e njeh si shtet të pavarur.
Presidenti amerikan tha se çështja e Tajvanit ishte diskutuar gjerësisht me Xi Jinping gjatë vizitës në Pekin dhe pranoi se lideri kinez “e ndjen shumë fort” këtë çështje.
Xi Jinping ka paralajmëruar vazhdimisht se Tajvani mbetet “çështja më e rëndësishme” në marrëdhëniet SHBA-Kinë dhe ka kërcënuar se Pekini nuk përjashton përdorimin e forcës për ta marrë ishullin nën kontroll.
Ndërkohë, shumica e tajvanezëve e konsiderojnë veten pjesë të një kombi të veçantë nga Kina, por një pjesë e madhe mbështet ruajtjen e situatës aktuale për të shmangur një konflikt të hapur ushtarak në rajon.
Në reagimin e fundit, presidenca tajvaneze falënderoi Trump për mbështetjen ndaj sigurisë së ishullit dhe theksoi se bashkëpunimi me SHBA-në do të vazhdojë “për të garantuar paqen dhe stabilitetin në Ngushticën e Tajvanit”.
