Një koalicion i gjerë institucionesh financiare nordike, sindikatash dhe ekspertësh të klimës i ka bërë thirrje Bashkimit Europian të mos zbusë qëndrimin e tij kundër shpimeve të reja për naftë dhe gaz në Arktik, duke paralajmëruar se projekte të tilla do të sillnin rreziqe serioze mjedisore dhe sigurie për Europën.
Në një letër të hapur drejtuar pesë komisionerëve europianë, grupi shprehu shqetësimin se Brukseli mund të zbusë politikën aktuale gjatë rishikimit të strategjisë së BE-së për Arktikun. Që prej vitit 2021, Bashkimi Europian ka mbështetur ndalimin global të projekteve të reja të naftës dhe gazit në rajonin polar për arsye mjedisore.
Sipas koalicionit, situata e tensionuar gjeopolitike pranë Detit Barents dhe afërsia me territorin rus e bëjnë infrastrukturën energjetike në Arktik veçanërisht të rrezikuar ndaj sabotimeve apo sulmeve hibride.
“Nëse nafta dhe gazi nga pjesa norvegjeze e Arktikut bëhen thelbësore për sigurinë energjetike të Europës, kjo do ta kthente infrastrukturën në objektiv edhe më tërheqës për sabotime dhe do ta bënte BE-në më të cenueshme”, thuhet në letër.
Apeli është mbështetur nga 127 firmëtarë, mes tyre ish-zëvendëskancelari gjerman Robert Habeck dhe ish-ministrja daneze e Klimës dhe Energjisë, Connie Hedegaard.
Ekspertët paralajmërojnë se zgjerimi i shpimeve në Arktik rrit rrezikun e derdhjeve të naftës dhe ndotjes në një nga ekosistemet më të brishta të planetit, ndërsa rajoni po ngrohet katër herë më shpejt se mesatarja globale.
Ata e cilësojnë zhvillimin e mëtejshëm të industrisë së karburanteve fosile në jug të Detit Barents si “një kërcënim të pakontrollueshëm” për biodiversitetin detar.
Koalicioni vë në dyshim edhe logjikën ekonomike të projekteve të reja në Arktik. Sipas tyre, projektet për nxjerrjen e naftës dhe gazit në shelfin kontinental norvegjez kërkojnë mesatarisht 13 vite për të hyrë në prodhim. Kjo do të thotë se projektet e miratuara sot nuk do të japin rezultat para vitit 2040.
Në letër përmenden gjithashtu vlerësime të kompanisë norvegjeze Rystad Energy, sipas të cilave rezervat reale të rikuperueshme në Detin Barents janë dukshëm më të ulëta sesa pretendimet e qeverisë norvegjeze.
Firmëtarët paralajmërojnë se projektet e reja të gazit të lëngshëm natyror (LNG) do ta mbanin Europën të varur nga karburantet fosile përtej objektivave klimatike të vitit 2050.
Në vend të kësaj, ata kërkojnë që BE-ja të fokusohet te elektrifikimi, zgjerimi i energjisë së rinovueshme dhe përmirësimi i rrjeteve energjetike për të garantuar sigurinë afatgjatë.
Nga ana tjetër, kompania norvegjeze e energjisë Equinor deklaroi se mbështet përditësimin e strategjisë europiane për Arktikun, por kundërshton një ndalim total të eksplorimeve në rajon, duke argumentuar se zonat veriore mbeten të rëndësishme për stabilitetin dhe sigurinë energjetike.
Një zëdhënës i Komisionit Europian konfirmoi se strategjia e BE-së për Arktikun po rishikohet, por theksoi se diskutimet janë ende në fazë të hershme dhe nuk është marrë asnjë vendim përfundimtar.
(Burimi: AA)
