Presidenti kinez Xi Jinping ka shpallur nisjen e një “epoke të re” në marrëdhëniet mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, gjatë samitit historik me Donald Trump në Pekin, por njëkohësisht ka paralajmëruar se çështja e Tajvanit mbetet pika më e ndjeshme dhe potencialisht më e rrezikshme mes dy fuqive botërore.
Sipas mediave shtetërore kineze, Xi i tha Trump se Tajvani është “çështja më e rëndësishme në marrëdhëniet Kinë-SHBA” dhe se menaxhimi i gabuar i saj mund të krijojë “një situatë shumë të rrezikshme”.
“Pavarësia e Tajvanit dhe paqja në ngushticë janë të papajtueshme si zjarri me ujin”, deklaroi lideri kinez, duke theksuar se ruajtja e stabilitetit në rajon është “emëruesi i përbashkët më i madh” mes Pekinit dhe Uashingtonit.
Deklaratat e Xi shkaktuan reagim të menjëhershëm nga Tajvani. Autoritetet në Taipei akuzuan Kinën si “burimin e vetëm të pasigurisë” në Ngushticën e Tajvanit dhe në gjithë rajonin Indo-Paqësor.
“Rritja e kërcënimeve ushtarake nga Kina është faktori kryesor që cenon sigurinë rajonale”, deklaroi zëdhënësja e kabinetit tajvanez Michelle Lee.
Samiti Xi–Trump po zhvillohet në një moment tensionesh të larta globale, me luftën SHBA-Izrael kundër Iranit dhe krizën energjetike që po trondit tregjet ndërkombëtare. Një nga objektivat kryesore të Trump në Pekin është bindja e Kinës që të ushtrojë ndikim mbi Teheranin për të pranuar një marrëveshje paqeje dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, arterien më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Gjatë takimit, Xi dhe Trump ranë dakord për krijimin e një marrëdhënieje të re të quajtur “stabilitet strategjik konstruktiv”, një term i përdorur për herë të parë në raportet zyrtare mes dy vendeve.
Sipas Xi, kjo marrëdhënie duhet të karakterizohet nga “bashkëpunim, konkurrencë e menaxhuar, diferenca të kontrollueshme dhe paqe e parashikueshme”.
Ndërkohë, Trump zhvilloi takime edhe me drejtues të kompanive amerikane që e shoqëruan në Pekin, mes tyre Tim Cook dhe Elon Musk. Presidenti amerikan tha se biznesmenët kishin ardhur në Kinë për të “ndërtuar marrëdhënie dhe për të treguar respekt”.
Një nga pyetjet kryesore të samitit mbetet nëse Xi do të ndihmojë realisht Trump për të zgjidhur krizën me Iranin. Kina konsiderohet partner kyç i Teheranit dhe blen mbi 90% të naftës iraniane, çka i jep Pekinit ndikim të konsiderueshëm ekonomik dhe diplomatik.
Megjithatë, analistët besojnë se Xi do të lëvizë me kujdes për të mos u dukur sikur po vepron nën presionin amerikan apo po dëmton aleancat strategjike të Kinës në BRICS dhe Lindjen e Mesme.
