Një studim i ri nga Universiteti i Kalifornisë në Los Anxhelos (UCLA) po konsiderohet si një nga zbulimet më të rëndësishme të viteve të fundit në trajtimin e depresionit. Për herë të parë, shkencëtarët thonë se kanë parë fizikisht sesi stimulimi magnetik transkranial – i njohur si TMS – arrin të “riparojë” qarqet e dëmtuara të trurit tek pacientët me depresion.
Deri më sot, TMS përdorej prej vitesh si terapi për depresionin rezistent ndaj ilaçeve, por mekanizmi i tij real mbetej një “kuti e zezë”. Mjekët shihnin përmirësim tek pacientët, por askush nuk e dinte saktësisht çfarë po ndodhte në tru.
Tani, studiuesit amerikanë thonë se kanë zbuluar se impulset magnetike nuk japin thjesht një stimulim të përkohshëm, por rikthejnë strukturat nervore që stresi kronik dhe depresioni i kanë dëmtuar.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Cell, zbulon se një formë e përshpejtuar e TMS – e quajtur aiTBS – mund të rindërtojë lidhjet nervore të humbura në korteksin paraballor të trurit, zonë që lidhet me emocionet, vendimmarrjen dhe sjelljen.
Shkencëtarët vunë re se stresi kronik kishte dëmtuar të ashtuquajturat “dendritic spines”, struktura mikroskopike që shërbejnë si pika komunikimi mes neuroneve. Pas vetëm një dite trajtimi me impulse magnetike, këto lidhje nisën të rishfaqeshin.
Ajo që i habiti më shumë studiuesit ishte fakti se trajtimi nuk ndikonte në mënyrë të përgjithshme në tru, por vepronte me një saktësi të pazakontë mbi një grup specifik neuronesh të quajtura “IT neurons”. Pikërisht këto qeliza rezultuan thelbësore për rikthimin e sjelljeve normale dhe reduktimin e simptomave të depresionit.
Kur studiuesit bllokuan aktivitetin e këtyre neuroneve gjatë eksperimentit, efektet antidepresive u zhdukën menjëherë.
“Kjo nuk është thjesht një rritje e përkohshme e aktivitetit të trurit,” tha psikiatri dhe drejtuesi i studimit, Dr. Scott Wilke. “Trajtimi rikthen strukturën neuronale në mënyrë që qarqet e trurit të funksionojnë sërish normalisht.”
Një tjetër element që ka ngjallur interes të madh është shpejtësia e efektit. Ndryshe nga trajtimet tradicionale me TMS, që kërkojnë javë të tëra me seanca, forma e përshpejtuar aiTBS e përmbledh trajtimin në vetëm pesë ditë. Në eksperimentet laboratorike, përmirësimet u panë brenda 24 orëve.
Shkencëtarët besojnë se ky zbulim mund të ndryshojë jo vetëm trajtimin e depresionit, por edhe të çrregullimeve të tjera neurologjike dhe psikiatrike si PTSD, OCD, dhimbjet kronike apo tinnitus.
Studimi gjithashtu sfidon një ide të vjetër mbi depresionin: se ai është vetëm një çekuilibër kimik. Sipas të dhënave të reja, depresioni mund të jetë edhe një problem strukturor i qarqeve nervore të dëmtuara nga stresi afatgjatë.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se rezultatet janë ende në fazë eksperimentale dhe janë realizuar tek minjtë laboratorikë, edhe pse modeli është ndërtuar për të imituar nga afër trajtimin që përdoret tek njerëzit.
Për shumë ekspertë, rëndësia e vërtetë e studimit qëndron tek fakti se për herë të parë shihet fizikisht se si një terapi psikiatrike mund të rindërtojë tru të dëmtuar — dhe jo thjesht të maskojë simptomat.
(Burimi: Neuroscience News)
