Një investim prej 200 milionë eurosh i kompanisë kineze SAIC në Ferrol të Spanjës po shndërrohet në një debat mbi kufijtë mes interesit ekonomik, sigurisë kombëtare dhe mbrojtjes së infrastrukturës strategjike evropiane.
Një projekt i prezantuar fillimisht si një investim industrial dhe një mundësi për ringjalljen ekonomike të një zone të deindustrializuar të Galicisë po përballet me shqetësime serioze nga strukturat e mbrojtjes dhe inteligjencës spanjolle.
Kompania kineze SAIC, një prej prodhuesve të mëdhenj të automjeteve në Kinë, planifikon të ndërtojë në Ferrol një qendër të rëndësishme për montimin e automjeteve elektrike. Ndërtimi pritet të zhvillohet gjatë viteve 2027–2028. Problemi nuk lidhet vetëm me natyrën kineze të investimit, por mbi të gjitha me vendndodhjen e tij.
Impianti do të ngrihet pranë një prej zonave më të rëndësishme detare dhe ushtarake të Spanjës. Gjiri i Ferrolit strehon një komandë të Marinës Spanjolle, pesë fregata F-100 që marrin pjesë rregullisht në operacionet e NATO-s dhe kompaninë shtetërore Navantia, e cila ndërton anije luftarake të gjeneratës së re.
Më shqetësuese është se kompleksi i SAIC parashikohet të vendoset në hyrje të gjirit, përgjatë rrugës që ndjekin anijet ushtarake kur dalin drejt Atlantikut.
Pikërisht kjo afërsi ka ngritur pikëpyetje mbi mundësinë që një infrastrukturë formalisht civile të krijojë, drejtpërdrejt ose tërthorazi, mundësi për mbledhje informacioni, monitorim të lëvizjeve detare, cenim të të dhënave apo mbikëqyrje të aktiviteteve ushtarake.
Instituti Spanjoll për Studimet Strategjike, i lidhur me Ministrinë e Mbrojtjes, ka paralajmëruar tashmë se kontrolli ose ndikimi mbi terminalet portuale në vende të ndryshme mund t’u japë forcave kineze mundësi të rëndësishme strategjike. Sipas një prej studimeve të tij, infrastruktura portuale mund të përdoret edhe për spiunazh dhe mbledhje të inteligjencës mbi lëvizjet tregtare dhe ushtarake.
Edhe NATO-ja ka deklaruar se është e informuar mbi përpjekjet e Kinës për të fituar avantazh strategjik përmes bashkëpunimit me subjekte të kontrolluara ose të lidhura me shtetin kinez.
Nga ana tjetër, autoritetet politike spanjolle e mbrojnë investimin. Drejtuesi i Galicisë, Alfonso Rueda, e kishte shpallur projektin prej 200 milionë eurosh një investim strategjik për ekonominë e rajonit. Qeveria rajonale e kishte klasifikuar projektin si “projekt industrial strategjik”, duke i mundësuar procedura të përshpejtuara administrative.
Eksperti i mbrojtjes dhe sigurisë António Brás Monteiro e formulon çështjen në mënyrë më të drejtpërdrejtë: nëse Evropa do të përballej nesër me një krizë të rëndë sigurie, a do të kishte Spanja ende liri të plotë operacionale mbi këtë infrastrukturë?
Kjo pyetje e zhvendos debatin nga fabrikat e automjeteve te një problem shumë më i madh: varësia strategjike e Evropës.
Investimet kineze në porte, energji, telekomunikacion, teknologji dhe infrastrukturë kritike mund të duken, secila më vete, si transaksione të zakonshme ekonomike. Por efekti i tyre i kombinuar mund të krijojë, me kalimin e kohës, varësi të rëndësishme ekonomike, teknologjike dhe strategjike.
Ky është edhe mësimi kryesor i çështjes së Ferrolit: varësia strategjike nuk krijohet nga një marrëveshje e vetme, por nga grumbullimi i shumë vendimeve të vogla që, në momentin kur efekti i tyre bëhet i dukshëm, mund të jenë shumë të vështira për t’u zhbërë.
Për Spanjën, çështja është nëse 200 milionë eurot e investimit justifikojnë riskun e mundshëm ndaj një infrastrukture që lidhet drejtpërdrejt me mbrojtjen kombëtare dhe operacionet e NATO-s.
Dhe për NATO-n, rasti i Ferrolit është një tjetër kujtesë se kufiri midis infrastrukturës civile dhe asaj ushtarake po bëhet gjithnjë e më i paqartë.
Burimi: Euractiv
