Dokumentari izraelit “NAZA”, i cili sjell dëshmitë anonime të ushtarakëve dhe punonjësve të inteligjencës për mënyrën se si janë zgjedhur objektivat e sulmeve në Gaza, ka shkaktuar një stuhi politike në Izrael. Dy regjisorët, Yuval Abraham dhe Rachel Szor, po përballen me kërcënime, ndërsa Kryeministri Benjamin Netanyahu ka njoftuar se do të kërkojë ndryshime ligjore për t’u hequr shtetësinë personave që, sipas tij, “shpifin” ndaj ushtarëve izraelitë.
“NAZA” fitoi Çmimin Special të Jurisë në Festivalin e Filmit në Venecia, pasi premiera e tij u prit me rreth 25 minuta duartrokitje. Filmi mbështetet në dëshmitë e 24 ushtarakëve dhe pjesëtarëve të inteligjencës izraelite, identitetet e të cilëve janë mbajtur të fshehta. Ata ngrenë pretendime për përdorimin e inteligjencës artificiale në përzgjedhjen e objektivave dhe për pranimin paraprak të një numri viktimash civile gjatë disa sulmeve.
Emri “NAZA” vjen nga një term i përdorur për numrin e civilëve që parashikohet të humbin jetën gjatë një sulmi ajror. Ushtria izraelite i ka mohuar akuzat e dokumentarit, duke deklaruar se përpiqet të shmangë viktimat civile dhe duke vënë në pikëpyetje përdorimin e burimeve anonime.
Reagimi në Izrael ka qenë i ashpër. Në qytetin Ashdod është shfaqur një mural me fytyrat e dy regjisorëve, pranë të cilave janë vizatuar shënjestra të kuqe dhe fjala “tradhtarë”. Ndërkohë, aktivistë të së djathtës ekstreme janë mbledhur edhe pranë shtëpisë së prindërve të Szor.
Netanyahu e ka çuar debatin edhe më tej, duke deklaruar se synon të çojë përpara një ligj që mundëson heqjen e shtetësisë për personat që “shpifin” ndaj ushtarëve të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit. “Vendi i tyre nuk është mes nesh”, deklaroi ai.
Ministri izraelit i Kulturës, Miki Zohar, i ka akuzuar regjisorët për “tradhti ndaj shtetit” dhe ka kërkuar hetim edhe për burimet anonime të dokumentarit. Shefi i ushtrisë, Eyal Zamir, ka urdhëruar shqyrtimin e mundësive ligjore në lidhje me filmin dhe personat e përfshirë në të.
Vetë Abraham ka mbrojtur dokumentarin, duke argumentuar se në Izrael duhet të ketë diskutim publik mbi atë që ka ndodhur në Gaza. Ndërkohë, Unioni i Gazetarëve në Izrael ka dënuar kërcënimet ndaj regjisorëve, duke theksuar rëndësinë e lirisë së shprehjes.
Polemika shpërthen vetëm pak javë përpara zgjedhjeve izraelite të 27 tetorit, duke e kthyer “NAZA”-n nga një dokumentar i vlerësuar në Venecia në një nga temat e debatit politik brenda Izraelit.
Burimi: France 24/AFP
