Harta ekonomike e Bashkimit Evropian po ndryshon. Gjermania, Franca, Italia dhe Spanja vazhdojnë të dominojnë ekonominë e unionit, por pesha e tyre e përbashkët është zvogëluar ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit, ndërsa vende të Evropës Qendrore dhe Lindore, me Poloninë në krye, po zënë një pjesë gjithnjë e më të madhe të ekonomisë evropiane.
Në vitin 2025, katër ekonomitë më të mëdha të BE-së prodhuan së bashku 61% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të unionit, nga 67.9% që përfaqësonin në vitin 2005 dhe 65.3% në vitin 2015.
Gjermania mbetet me diferencë ekonomia më e madhe. Nga rreth 18.8 trilionë euro që ishte PBB-ja e përgjithshme e Bashkimit Evropian në vitin 2025, ekonomia gjermane prodhoi rreth 4.5 trilionë euro, ose 24.1% të totalit të BE-së.
Pas saj renditet Franca me 15.9%, ndërsa Italia përfaqëson 12% dhe Spanja 9% të ekonomisë së unionit. Holanda, me 6.2%, plotëson pesëshen e ekonomive më të mëdha, ndërsa Polonia tashmë është shumë pranë këtij grupi, me një peshë prej 4.9% të PBB-së së BE-së.
Por ajo që bie më shumë në sy është ndryshimi që ka ndodhur gjatë 20 viteve të fundit.
Italia dhe Franca janë dy vendet që kanë humbur më shumë peshë ekonomike brenda BE-së. Në vitin 2005, Italia përfaqësonte 15.6% të ekonomisë së unionit, ndërsa në vitin 2025 kjo pjesë kishte zbritur në 12%, një rënie prej 3.6 pikësh përqindjeje. Franca, ndërkohë, ka zbritur nga 18.4% në 15.9%, duke humbur 2.5 pikë përqindjeje.
Edhe Spanja dhe Greqia kanë humbur terren, me nga 0.7 pikë përqindjeje secila. Rënia është veçanërisht domethënëse për Greqinë, pasi pesha e saj në ekonominë e BE-së është tkurrur nga 2% në vitin 2005 në vetëm 1.3% në vitin 2025. Gjermania, në krahasim, ka regjistruar një rënie shumë më të vogël në harkun e 20 viteve, vetëm 0.1 pikë përqindjeje.
Polonia, fituesja e madhe
Në kahun tjetër qëndron Polonia, e cila ka regjistruar rritjen më të madhe të peshës së saj në ekonominë e Bashkimit Evropian.
Në vitin 2005, Polonia përfaqësonte vetëm 2.6% të PBB-së së BE-së, ndërsa në vitin 2025 kjo pjesë arriti në 4.9%, një rritje prej 2.3 pikësh përqindjeje. Me këtë ecuri, ekonomia polake është afruar ndjeshëm me pesëshen e ekonomive më të mëdha të unionit.
Rritje të konsiderueshme kanë shënuar edhe Irlanda dhe Rumania, përkatësisht me 1.4 dhe 1.2 pikë përqindjeje gjatë 20 viteve. Edhe ekonomi më të vogla të Evropës Lindore kanë fituar terren: Çekia është rritur nga 1.2% në 1.8%, ndërsa Bullgaria ka dyfishuar peshën e saj, nga 0.3% në 0.6%.
Ndryshimi është i dukshëm edhe vetëm gjatë dekadës së fundit. Nga viti 2015 deri në vitin 2025, pjesa e Francës në ekonominë e BE-së ra me 2 pikë përqindjeje, ajo e Italisë me 1.5 pikë dhe ajo e Gjermanisë me 1 pikë, nga 25.1% në 24.1%. Në të njëjtën periudhë, Polonia regjistroi përsëri rritjen më të madhe, duke fituar 1.4 pikë përqindjeje.
Në pjesën tjetër të renditjes, 15 vende të BE-së prodhojnë së bashku vetëm 11.2% të ekonomisë së unionit. Çekia përfaqëson 1.8%, Portugalia 1.6%, Finlanda 1.5%, Greqia 1.3% dhe Hungaria 1.2%. Në fund të renditjes janë Malta me vetëm 0.1%, si dhe Qiproja, Letonia dhe Estonia me nga 0.2%.
Të dhënat tregojnë madhësinë e ekonomive kombëtare dhe peshën e tyre në PBB-në e përgjithshme të BE-së, por jo domosdoshmërisht nivelin e mirëqenies së qytetarëve. Për këtë të fundit, tregues si PBB-ja për frymë e përshtatur me fuqinë blerëse japin një panoramë tjetër, pasi marrin parasysh edhe diferencat e mëdha në popullsi dhe në koston e jetesës mes vendeve evropiane.
Burimi: Eurostat
