Administrata amerikane po përpiqet të projektojë fundin e luftës me Iranin, por zhvillimet në terren tregojnë se Lindja e Mesme mbetet ulur mbi një fuçi baruti.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se faza ofensive e operacionit ushtarak SHBA-Izrael kundër Iranit – i koduar “Operation Epic Fury” – ka përfunduar, pasi sipas Uashingtonit objektivat kryesore janë arritur.
“Ne do të preferonim rrugën e paqes. Ajo që presidenti Trump do të preferonte është një marrëveshje”, tha Rubio nga Shtëpia e Bardhë, duke lënë të kuptohet se SHBA po kërkon një dalje politike nga konflikti që tronditi tregjet globale dhe solli rajonin buzë përplasjes totale.
Por ndërsa Washingtoni flet për paqe, realiteti në Gjirin Persik mbetet dramatik.
Ngushtica e Hormuzit – arteria jetike nga ku kalon rreth 20% e naftës dhe gazit të lëngshëm në botë – vazhdon praktikisht e paralizuar. Dhjetëra anije tregtare mbeten të bllokuara, ndërsa SHBA ka nisur operacionin “Project Liberty” për të eskortuar dhe nxjerrë anijet nga korridori detar.
Në të njëjtën kohë, Irani dhe SHBA vazhdojnë të shkëmbejnë akuza të drejtpërdrejta ushtarake.
Teherani pretendon se ka qëlluar me të shtëna paralajmëruese ndaj anijeve amerikane dhe paralajmëron se “vazhdimi i status quo-së është i patolerueshëm”. Nga ana tjetër, ushtria amerikane thotë se ka neutralizuar anije të shpejta iraniane, ka kapur dronë e raketa dhe po ruan korridoret detare me eskortë ushtarake.
Tensioni u rrit edhe më shumë pasi Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan për të dytën ditë radhazi sulme me raketa dhe dronë që sipas tyre vinin nga Irani. Një sulm në portin strategjik të Fujairah – jashtë Hormuzit – shkaktoi zjarr në zonën më të madhe të magazinimit të naftës në Emirate.
Irani mohoi kategorikisht përfshirjen, duke deklaruar se “nëse një veprim i tillë do të ishte ndërmarrë, do të ishte shpallur hapur”.
Megjithatë, retorika nga të dy kampet po bëhet gjithnjë e më kërcënuese.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Ghalibaf, deklaroi se “Amerika nuk e përballon dot vazhdimin e kësaj situate”, ndërsa paralajmëroi se Irani “sapo ka filluar”.
Nga ana tjetër, zyrtarët amerikanë po përpiqen të japin sinjale se nuk duan rikthim në luftë totale. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth deklaroi se armëpushimi “po respektohet për momentin”, ndërsa gjenerali Dan Caine tha se sulmet iraniane ndaj forcave amerikane kanë qenë “nën pragun” që do të sillte rifillim të plotë të operacioneve.
Në thelb, Washingtoni duket se po kërkon një ekuilibër delikat: të ruajë presionin maksimal ndaj Iranit pa u futur në një luftë të re të gjatë që mund të destabilizojë ekonominë globale dhe të godasë rëndë tregjet energjetike.
Kjo shpjegon edhe deklaratat e kujdesshme të Donald Trump, i cili tha se ende beson te një marrëveshje me Iranin dhe se po diskuton me Japoninë dhe Kinën mënyrat për rihapjen e sigurt të Hormuzit.
Por pavarësisht deklaratave diplomatike, rajoni mbetet në gjendje alarmi.
Ofensiva mund të ketë “mbaruar” në letër. Në terren, askush nuk sillet sikur lufta ka përfunduar.
