Nga një fëmijë që buzëqesh në rrugë, te një këngë e dëgjuar pas dekadash apo një lule që çel në pranverë – sa më shumë kalojnë vitet, aq më lehtë lotët gjejnë rrugën drejt syve.
Psikologët e quajnë këtë një reagim emocional të natyrshëm të moshës së tretë, ndërsa shkrimtari amerikan Roger Rosenblatt, 85 vjeç, e përshkruan si pasojë të një jete që mbart gjithnjë e më shumë kujtime.
“Nuk qaj domosdoshmërisht nga trishtimi apo lumturia. Qaj sepse ndiej se nuk kam më fjalë të mjaftueshme për të shprehur gjithçka që mbart brenda vetes,” shkruan ai në një reflektim të botuar nga The New York Times.
Kujtimet nuk largohen kurrë
Ndryshe nga të rinjtë, të moshuarit nuk reagojnë vetëm ndaj momentit që po jetojnë.
Një melodi, një aromë, një fotografi apo edhe një peizazh mund të zgjojë dhjetëra kujtime njëherësh. Në pak sekonda rikthehen njerëz që nuk jetojnë më, vende të fëmijërisë, dashuri të hershme, suksese, humbje dhe mundësi që nuk u realizuan kurrë.
E kaluara nuk largohet. Ajo grumbullohet.
Dhe pikërisht ky grumbull emocionesh shpesh shpërthen në formën më të thjeshtë: lotëve.
Kur emocionet bëhen më të forta se fjalët
Me kalimin e viteve, njerëzit fillojnë të kuptojnë se shumë nga gjërat më të rëndësishme nuk mund të shpjegohen.
Dashuria, mirënjohja, pendesa apo mungesa e njerëzve të dashur nuk shprehen gjithmonë me fjali. Ndonjëherë ato dalin vetëm përmes një loti.
Në këtë kuptim, lotët nuk janë shenjë dobësie, por një gjuhë tjetër e emocioneve.
Ata shfaqen kur njeriu ndien më shumë sesa mund të tregojë.
Pse ndodh më shpesh në pleqëri?
Ekspertët thonë se ekzistojnë disa arsye psikologjike.
Së pari, me kalimin e viteve njerëzit bëhen më pak të prirur të fshehin emocionet. Nevoja për të treguar forcë apo për të kontrolluar çdo reagim zbehet.
Së dyti, kujtesa emocionale bëhet shumë më e pasur. Çdo përjetim i ri lidhet me dhjetëra përvoja të mëparshme.
Por ekziston edhe një arsye më e thellë.
Në moshë të thyer, njeriu fillon të jetë gjithnjë e më i vetëdijshëm për fundin e jetës. Jo domosdoshmërisht me frikë, por me një ndjenjë reflektimi. Çdo moment fiton më shumë peshë sepse koha shihet ndryshe.
Më pak dëshirë për gjëra të reja, më shumë vlerësim për ato që kanë mbetur
Paradoksalisht, shumë të moshuar raportojnë se ndihen më mirënjohës për jetën sesa në rininë e tyre.
Ata nuk kërkojnë domosdoshmërisht aventura të reja. Mësojnë të shijojnë atë që kanë: familjen, miqtë, një pasdite të qetë, një këngë të vjetër apo një bisedë të thjeshtë.
Por pikërisht kjo mirënjohje i bën edhe më emocionalë.
Sepse çdo gjë që shohin lidhet me një histori të gjatë personale.
Lotët nuk tregojnë fundin, por thellësinë e jetës
Në fund, të qash në moshë të madhe nuk do të thotë se je bërë më i brishtë.
Do të thotë se ke jetuar mjaftueshëm për të kuptuar sa e çmuar është çdo kujtim, çdo njeri dhe çdo moment.
Ndoshta, siç sugjeron edhe Rosenblatt, pas shumë dekadash jete, njeriu nuk qan sepse është i dobët.
Ai qan sepse brenda vetes mban një jetë të tërë. Dhe ndonjëherë, ajo jetë është shumë e madhe për t’u treguar vetëm me fjalë.
