Singapori ka ndërmarrë një nismë të pazakontë për të përballuar rënien e martesave dhe lindjeve, duke krijuar një aplikacion shtetëror që ndihmon të rinjtë të gjejnë partnerë dhe u ofron kuponë të financuar nga qeveria për të organizuar takimet e tyre të para.
Aplikacioni, i quajtur FirstDate, nisi të funksionojë në fillim të tetorit dhe aktualisht është i disponueshëm vetëm për punonjësit e administratës publike të moshës 21 deri në 35 vjeç.
Ndryshe nga aplikacionet tradicionale të njohjeve, ku përdoruesit mund të shfletojnë pafund profile, FirstDate propozon vetëm një partner të mundshëm në të njëjtën kohë. Përzgjedhja bëhet përmes një algoritmi matematikor që analizon interesat, zakonet, vlerat dhe preferencat personale.
Për të përdorur platformën, punonjësit duhet të verifikojnë identitetin përmes sistemit kombëtar Singpass, ndërsa përputhja mes përdoruesve realizohet përmes algoritmit Gale-Shapley Stable Marriage, të zhvilluar nga matematikanët amerikanë David Gale dhe Lloyd Shapley në vitin 1962.
Pasi aplikacioni propozon një përputhje, përdoruesit kanë tri ditë kohë për të vendosur nëse duan të komunikojnë. Nëse bien dakord të takohen, mund të zgjedhin aktivitete të ndryshme, të quajtura “date quests”, për të cilat qeveria ofron kuponë financiarë. Pas takimit, pjesëmarrësit mund të japin edhe vlerësimin e tyre për përvojën.
Nisma vjen në një moment kur Singapori po përballet me një rënie të ndjeshme të lindshmërisë. Në vitin 2025, norma e fertilitetit ra në nivelin rekord prej 0.87 fëmijësh për grua, nga 0.97 një vit më parë. Edhe numri i martesave pësoi rënie, duke arritur në 24,688, ose 6.2% më pak se në vitin 2024.
Ekspertët e shohin aplikacionin si një përpjekje të shtetit për të ndërhyrë në mënyrën se si të rinjtë krijojnë marrëdhënie personale.
Tingting Liu, studiuese e kulturës së njohjeve në Universitetin e Teknologjisë në Sidnej, vëren se platforma mbështetet te një qasje praktike, ku profesioni, arsimimi dhe qëndrueshmëria ekonomike marrin rëndësi në përzgjedhjen e partnerit.
Sipas saj, fakti që të gjithë përdoruesit janë punonjës të administratës krijon që në fillim një filtër të përbashkët, pasi ata mund të kenë orare, pritshmëri profesionale dhe kushte të ngjashme jetese.
Ndërsa Pan Wang, profesoreshë e studimeve aziatike në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor, e përshkruan FirstDate si një formë moderne të rolit që dikur luanin prindërit dhe familjarët në prezantimin e partnerëve të mundshëm.
Megjithatë, studiuesit janë skeptikë nëse një aplikacion i tillë mund të ndryshojë ndjeshëm numrin e martesave dhe lindjeve.
Kostot e larta të banesave, shpenzimet e jetesës dhe presioni në punë mbeten ndër faktorët që ndikojnë në vendimet e të rinjve për të krijuar familje. Sipas Wang, teknologjia mund t’i ndihmojë njerëzit të njihen, por nuk zgjidh domosdoshmërisht problemet ekonomike dhe shoqërore që qëndrojnë pas rënies së lindshmërisë.
Singapori ka ndërmarrë edhe masa të tjera financiare për të nxitur krijimin e familjeve. Kryeministri Lawrence Wong njoftoi më herët këtë vit mbështetje që arrin deri në 70 mijë dollarë singaporianë për çdo fëmijë, nga lindja deri në moshën 17-vjeçare.
Përpjekje të ngjashme janë ndërmarrë edhe në vende të tjera aziatike. Në Japoni, një aplikacion njohjesh i mbështetur në inteligjencën artificiale, i krijuar nga qeveria metropolitane e Tokios në vitin 2024, ka kontribuar në realizimin e 265 martesave. Ndërsa në Seul, programi i njohjeve i organizuar nga autoritetet vendore ka krijuar 126 çifte që nga fillimi i tij në vitin 2024.
