Një eksperiment i krijuar pa dashje nga racionimi i sheqerit në Britaninë e pasluftës po zbulon lidhje mes ushqyerjes në fëmijërinë e hershme dhe shëndetit në moshë të madhe. Studimet tregojnë rrezik më të ulët për diabet, tension të lartë, ankth dhe disa sëmundje të lidhura me plakjen.
Fëmijët që u rritën me sasi të kufizuara sheqeri gjatë 1,000 ditëve të para të jetës, nga periudha në barkun e nënës deri rreth moshës dyvjeçare, rezultojnë të kenë pasur një shëndet më të mirë dekada më vonë, sipas një serie studimesh që kanë analizuar të dhënat e personave të lindur në Britaninë e Madhe gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore.
Hulumtimet, të raportuara nga The Guardian, kanë zbuluar se personat që kishin kaluar të gjithë këtë periudhë nën kufizimet e sheqerit kishin 35% rrezik më të ulët për diabet të tipit 2 dhe 20% rrezik më të ulët për tension të lartë, krahasuar me ata që nuk ishin ekspozuar ndaj racionimit.
Në Britaninë e pasluftës, sheqeri ishte një nga produktet që shpërndahej me racione. Të rriturve u lejoheshin rreth 40 gramë në ditë, ndërsa fëmijëve më pak se një lugë gjelle. Për foshnjat dhe fëmijët shumë të vegjël rekomandohej pak ose aspak sheqer i shtuar.
Kufizimet për ëmbëlsirat dhe çokollatat u hoqën në shkurt 1953, ndërsa ato për sheqerin në shtator të po atij viti. Deri në gjysmën e dytë të vitit 1954, konsumi mesatar i sheqerit pothuajse ishte dyfishuar.
Ky ndryshim i menjëhershëm u krijoi shkencëtarëve mundësinë të krahasonin shëndetin e personave të lindur pak përpara dhe pas përfundimit të racionimit, duke studiuar ndikimin e mundshëm të konsumit të sheqerit në vitet e para të jetës.
Studimi i parë, i publikuar në revistën shkencore Science, përdori të dhënat e UK Biobank dhe zbuloi se sa më gjatë të kishin jetuar individët nën kufizimet e sheqerit gjatë zhvillimit të hershëm, aq më i ulët ishte rreziku i tyre për diabet dhe hipertension në moshën e mesme dhe të madhe.
Studime të tjera kanë zgjeruar kërkimin edhe te sëmundjet kardiovaskulare, problemet e mëlçisë, shëndeti i frymëmarrjes, demenca dhe proceset biologjike të plakjes.
Një nga rezultatet më interesante lidhet me shëndetin mendor. Një studim i publikuar në gusht zbuloi se personat që kishin kaluar 1,000 ditët e para të jetës nën racionimin e sheqerit kishin 33% rrezik më të ulët për t’u diagnostikuar me ankth në krahasim me ata që kishin lindur pas heqjes së kufizimeve.
Këta individë gjithashtu kishin më pak prirje për të preferuar ushqimet e ëmbla edhe shumë vite më vonë.
Një tjetër hulumtim zbuloi se personat e ekspozuar ndaj racionimit në fëmijërinë e hershme rezultonin mesatarisht rreth një vit më të rinj në disa tregues të moshës biologjike, krahasuar me personat që nuk kishin kaluar të njëjtat kufizime.
Shkencëtarët po përpiqen të kuptojnë se si ushqyerja gjatë shtatzënisë dhe viteve të para mund të ndikojë për dekada në metabolizëm, ndjeshmërinë ndaj insulinës, kontrollin e oreksit dhe zhvillimin e indeve dhjamore. Një mundësi tjetër lidhet me ndikimin e sheqerit në proceset inflamatore dhe mikrobiomën e zorrëve, të cilat mund të kenë lidhje edhe me funksionimin e trurit.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se rezultatet tregojnë lidhje statistikore dhe nuk provojnë përfundimisht se konsumimi më i ulët i sheqerit është shkaku i drejtpërdrejtë i shëndetit më të mirë.
Kufizimi i sheqerit në Britaninë e pasluftës nuk nënkuptonte mungesë të rëndë ushqimi apo uri. Ushqyerja në përgjithësi mbetej relativisht e mjaftueshme, ndërsa kufizimi prekte veçanërisht sheqerin.
Udhëzimet aktuale britanike rekomandojnë që të rriturit dhe fëmijët mbi 11 vjeç të mos konsumojnë më shumë se 30 gramë sheqerna të lira në ditë, me kufij më të ulët për fëmijët më të vegjël. Për foshnjat rekomandohet që të mos shtohet sheqer në ushqime apo pije.
Burimi: The Guardian
