Donald Trump njoftoi në mënyrë të njëanshme një zgjatje të armëpushimit dyjavor me Iranin të martën, mes përpjekjeve të furishme për t’i rikthyer të dy palët në tryezën e negociatave.
Disa orë pasi njoftoi se “priste të bombardonte”, presidenti amerikan tha se do ta zgjaste armëpushimin derisa negociatorët iranianë të paraqisnin një propozim për paqe. “Bazuar në faktin se Qeveria e Iranit është përçarë seriozisht, jo në mënyrë të papritur, dhe me kërkesë të Feldmarshal Asim Munir dhe Kryeministrit Shehbaz Sharif të Pakistanit , na është kërkuar të shtyjmë Sulmin tonë ndaj Shtetit të Iranit deri në kohën kur udhëheqësit dhe përfaqësuesit e tyre të mund të dalin me një propozim të unifikuar”, shkroi ai në platformën e tij Truth Social.
“Prandaj, e kam udhëzuar ushtrinë tonë që të vazhdojë bllokadën dhe, në të gjitha aspektet e tjera, të mbetet e gatshme dhe e aftë, dhe për këtë arsye do ta zgjas armëpushimin deri në kohën kur të paraqitet propozimi i tyre dhe të përfundojnë diskutimet, në një mënyrë ose në një tjetër.“
Deklarata erdhi në një ditë të trazuar, në të cilën një udhëtim i pritur në Islamabad nga JD Vance, zëvendëspresidenti, ishte pezulluar dhe Trump e përshkallëzoi retorikën e tij luftarake, duke thënë se ushtria amerikane ishte “e gatshme të shkonte”.
Kthimi i menjëhershëm i Trump shkaktoi një reagim të ashpër nga Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari i parlamentit iranian, i cili është shfaqur si negociatori kryesor i regjimit islamik në bisedimet e fundit. Këshilltari personal i Ghalibaf e hodhi poshtë zgjatjen e armëpushimit si “një dredhi për të fituar kohë për një sulm të papritur”, duke shtuar se “ka ardhur koha që Irani të marrë iniciativën”. “Pala humbëse nuk mund të diktojë kushtet”, shkroi Mahdi Mohammadi në mediat sociale. “Vazhdimi i rrethimit duhet të përballet me një përgjigje ushtarake.”
Figura të larta të Trupave të Gardës Revolucionare Islamike – të cilët kanë epërsi në udhëheqjen e Iranit – u zemëruan nga fluksi i postimeve të Trump në mediat sociale të premten e kaluar, në të cilat ai pothuajse shpalli fitoren ndërsa e përshkroi Iranin si të dorëzuar në pika kyçe, përfshirë programin e tij bërthamor. Zemërimi iranian çoi në mbylljen e përsëritur të ngushticës së Hormuzit një ditë pasi ministri i jashtëm, Abbas Araghchi, e kishte shpallur atë të hapur.
Megjithatë, Sharif – i cili ka vepruar si ndërmjetësi kryesor – falënderoi Trumpin. “Pakistani do të vazhdojë përpjekjet e tij të zellshme për një zgjidhje të negociuar të konfliktit”, shkroi ai.
Televizioni shtetëror iranian transmetoi të martën një mesazh që konfirmonte se, “asnjë delegacion nga Irani nuk e ka vizituar Islamabadin… deri më tani” dhe Ghalibaf akuzoi presidentin amerikan se po përpiqet ta shndërrojë tryezën e negociatave në një “tryezë dorëzimi”. “Ne nuk pranojmë negociata nën hijen e kërcënimeve”, shkroi ai në një postim në rrjetet sociale dhe tha se Irani po përgatitej “të zbulonte karta të reja në fushën e betejës”.
Një raund i parë bisedimesh në Islamabad 10 ditë më parë përfundoi pa asnjë shenjë marrëveshjeje mbi të ardhmen e ngushticës së Hormuzit, rrugës kryesore ujore që u mbyll për transportin detar nga Irani në ditët e para të konfliktit, duke prerë furnizimin me rreth një të pestën e naftës dhe gazit në botë. Fatih Birol, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, tha se ndikimi i kombinuar i efekteve të konfliktit në naftë, së bashku me efektet e luftës së Rusisë me Ukrainën në furnizimet me gaz, ishte “kriza më e madhe në histori” në tregjet globale të energjisë.
(Burimi: The Guardian)
