Një avokat australian është paditur pasi ka arritur të bëjë atë që deri më sot konsiderohej e pamundur: të punojë më shumë orë sesa ka një ditë.
Keith Redenbach, drejtues i firmës Redenbach Legal në Sydney, i ka faturuar Këshillit Bashkiak të Broken Hill rreth 10 milionë dollarë australianë (afërsisht 6.9 milionë dollarë amerikanë), për shërbime ligjore në një mosmarrëveshje me një kompani arkitekture. Ajo që e çoi çështjen në gjykatë nuk ishte vetëm shuma, por mënyra se si ishte ndërtuar ajo.
Sipas faturimeve të paraqitura:
- më 19 shtator 2019 ai kishte punuar 34.5 orë në një ditë,
- më 6 dhjetor 2018 kishte punuar 31.12 orë,
- më 18 prill 2019 kishte arritur në 25.5 orë pune.
Këshilli Bashkiak e paditi në Gjykatёn e Lartё tё New South Wales për mbifaturim të ekzagjeruar. Redenbach i mohoi akuzat, duke këmbëngulur se raportimet e tij ishin të sakta. Ai i shpjegoi “ditët e gjata” me diferencat e zonave kohore ndërkombëtare, përdorimin e një sistemi faturimi me bazë në SHBA dhe disa gabime administrative.
Për datën më të diskutuar, 19 shtatorin 2019, ai deklaroi se kishte punuar nga shtëpia ndërsa rikuperohej nga një operacion. Sipas tij, kishte qenë në shtrat, duke punuar ndërkohë që në shtëpi i sillnin materiale. Madje, periudha përkonte edhe me një moment personal të vështirë, pasi i kishte ngordhur qeni.
Gjykata nuk u bind. Gjyqtarja Elisabeth Peden e cilësoi si një dëshmitar “thellësisht jo bindës”, duke theksuar se kishte dhënë prova që ajo i konsideronte të pavërteta. Vendimi u dha në favor të Këshillit Bashkiak, duke i hapur rrugë dëmshpërblimit ndaj institucionit publik.
Në një realitet normal, rasti do të mbyllej këtu: një përpjekje e dështuar për të zgjatur kohën dhe për të rritur faturën, e rrëzuar nga një gjykatë që vendos kufij mes absurdit dhe faktit.
Por historia merr një kuptim tjetër kur lexohet nga këtu.
Sepse në Shqipëri, raporti mes kohës dhe detyrimeve ndaj shtetit nuk matet gjithmonë me të njëjtën logjikë. Prej kohësh, kemi kaluar nga aritmetika e zakonshme në një version më fleksibël të saj, ku orët nuk janë më njësi fikse, por kategori të interpretueshme.
Në këtë llogari të re, shteti punon pa ndërprerje për qytetarin, qytetari supozohet të prodhojë më shumë sesa koha reale i lejon, ndërsa barra fiskale ndërtohet mbi një realitet që ekziston më shumë në letër sesa në jetën e përditshme. Shifrat zgjerohen, përkufizimet zgjaten dhe koha fillon të marrë një kuptim të ri.
Justifikimet e Redenbach – zonat kohore, sistemet e faturimit, gabimet administrative – tingëllojnë çuditërisht të njohura. Janë të njëjtat mekanizma që përdoren shpesh edhe në gjuhën e politikave publike, vetëm se me emra më të sofistikuar: reforma, digjitalizim, rritje kapacitetesh.
Dallimi qëndron te reagimi. Në Australi, një gjykatë vendos një vijë të qartë dhe e ndan pretendimin nga realiteti. Në Shqipëri, kjo vijë është më e paqartë. Qytetari mbetet dëshmitari i përhershëm i kësaj aritmetike, dhe asnjёherё nuk del dikush ta rrёzojё atё.
Në fund, rasti i një avokati që pretendon të ketë punuar 34.5 orë në një ditë duket më pak si një anomali dhe më shumë si një pasqyrë. Jo sepse është i zakonshëm, por sepse ideja që qëndron pas tij – zgjerimi i realitetit për të justifikuar një faturë – nuk është aspak e panjohur.
Dhe kështu, ndërsa një gjykatë në Australi vendos kufij të qartë për kohën, tek ne ora nuk mat sa jetojmë, por sa na llogaritet për t’u taksuar.
