Benjamin Netanyahu po përpiqet të bindë publikisht se marrëdhënia e tij me Donald Trump mbetet solide, por raportimet dhe tensionet e javëve të fundit tregojnë një realitet krejt tjetër: aleanca mes dy liderëve duket më e brishtë se kurrë.
Këtë javë, kryeministri izraelit theu një heshtje të gjatë me një deklaratë video ku insistonte se kishte “koordinim të plotë” me presidentin amerikan dhe se të dy flisnin “pothuajse çdo ditë”. Por pikërisht kjo përpjekje për të treguar normalitetin shtoi dyshimet në Izrael se raportet mes tyre janë përkeqësuar ndjeshëm.
Sipas analistëve izraelitë, Netanyahu po përballet me një situatë të vështirë pasi lufta kundër Iranit nuk prodhoi rezultatet që ai dhe aleatët e tij kishin premtuar. Regjimi iranian nuk u rrëzua, populli nuk u ngrit në revoltë dhe Garda Revolucionare jo vetëm që rezistoi, por arriti të godasë bazat amerikane dhe aleatët e SHBA-ve në Gjirin Persik, duke sjellë edhe krizë ekonomike globale pas tensioneve në Hormuz.
Ish-diplomati izraelit Alon Pinkas pretendon se Netanyahu luajti rol kyç në bindjen e Trumpit për të hyrë në luftë, duke ia paraqitur Iranin si një regjim në prag kolapsi. Sipas tij, kryeministri izraelit i premtoi Trumpit se regjimi iranian mund të rrëzohej “brenda tre ose katër ditësh”.
Por zhvillimet në terren e ndryshuan shpejt klimën politike në Uashington. Rreth një muaj pas nisjes së konfliktit, sipas raportimeve, Trump nisi të distancohej gradualisht nga Netanyahu. Presidenti amerikan shmangu përmendjen e Izraelit në deklaratat publike dhe, kur SHBA-të nisën negociatat me Iranin përmes ndërmjetësve pakistanezë, Izraeli mbeti jashtë procesit.
Madje, në disa raste Trump e kritikoi hapur Netanyahun. Pasi Izraeli bombardoi fushën e gazit në Parsin Jugor të Iranit, presidenti amerikan deklaroi publikisht se i kishte kërkuar Netanyahut të mos e bënte një gjë të tillë. “Nëse nuk më pëlqen diçka, nuk do të ndodhë më”, tha Trump.
Tensionet u bënë edhe më të dukshme pas armëpushimit, kur Trump detyroi Izraelin të ndalonte bombardimet ndaj Libanit. Në një reagim të pazakontë publik, ai shkroi në rrjetet sociale: “Izraeli nuk do ta bombardojë më Libanin. SHBA-të e kanë NDALUAR ta bëjnë këtë. Mjaft më!!!”
Megjithatë, pavarësisht krisjeve, të dy liderët mbeten të lidhur politikisht me njëri-tjetrin. Analistët argumentojnë se Trump nuk mund të distancohet plotësisht nga Netanyahu pa pranuar indirekt se u fut në një luftë të gabuar. Nga ana tjetër, Netanyahu e di se presidenti amerikan ka tendencën të zhvendosë shpejt vëmendjen drejt krizave të tjera ndërkombëtare.
Sipas ish-ambasadorit amerikan Daniel Shapiro, Trump tashmë po kërkon të mbyllë sa më shpejt konfliktin me Iranin për t’u fokusuar te takimi i tij i ardhshëm me presidentin kinez Xi Jinping dhe raportet ekonomike SHBA-Kinë.
Por dëmi politik mund të jetë bërë tashmë. Netanyahu përballet me zgjedhje të vështira në Izrael deri në tetor, ndërsa Trump rrezikon pasoja në zgjedhjet amerikane për Kongresin.
Siç e përmbledh Alon Pinkas: “Ata e kanë tradhtuar keq njëri-tjetrin.”
(Burimi: The Guardian)
