Një tjetër përplasje e fortë ka shpërthyer mes administratës së Donald Trump dhe sistemit gjyqësor amerikan, pasi Gjykata e Tregtisë Ndërkombëtare në SHBA vendosi kundër tarifave globale 10% që presidenti kishte vendosur mbi importet nga pothuajse e gjithë bota.
Vendimi i gjykatës konsiderohet një goditje serioze për strategjinë agresive tregtare të Trumpit dhe një sinjal se Shtëpia e Bardhë nuk mund të përdorë ligjet ekonomike të emergjencës si armë të pakufizuara në luftën tregtare globale.
Tarifat kishin hyrë në fuqi më 24 shkurt dhe u justifikuan nga Trump përmes Seksionit 122 të Aktit të Tregtisë së vitit 1974, një dispozitë që lejon presidentin të vendosë përkohësisht detyrime doganore për të përballuar probleme serioze të bilancit të pagesave ose kërcënime ndaj dollarit amerikan.
Por gjykata vendosi me shumicë votash 2-1 se administrata kishte tejkaluar kompetencat ligjore dhe se deficitet tregtare të përmendura nga Trump nuk justifikonin masa kaq të gjera dhe globale.
Padia ishte ngritur nga një grup biznesesh të vogla amerikane, të cilat argumentuan se tarifat po dëmtonin rëndë ekonominë e tyre dhe po përdoreshin nga presidenti për të anashkaluar kufizimet që Gjykata Supreme kishte vendosur më herët ndaj tarifave të tjera të Trumpit.
Vendimi rihap një debat të madh në SHBA mbi kufijtë e pushtetit presidencial në politikën ekonomike dhe tregtare, sidomos në një periudhë kur Trump po përdor gjithnjë e më shumë tarifat si instrument presioni ndaj partnerëve dhe rivalëve ndërkombëtarë.
Megjithatë, vetëm pak orë pas humbjes në gjykatë, Trump dha sinjale se nuk ka ndërmend të tërhiqet.
Ai paralajmëroi se do t’i japë Bashkimit Europian afat deri më 4 korrik për të zbatuar marrëveshjen tregtare me SHBA-në, përndryshe tarifat ndaj mallrave europiane – përfshirë makinat – do të rriten në “nivele shumë më të larta”.
Në një postim në platformën e tij Truth Social, Trump tha se kishte zhvilluar një “bisedë të shkëlqyer” me Ursula von der Leyen, ku përveç tregtisë ishte diskutuar edhe tensioni me Iranin.
Përplasja me Europën lidhet me marrëveshjen e arritur në Skoci verën e kaluar, sipas së cilës BE-ja do të ulte tarifat për mallrat industriale amerikane dhe do të hapte kuota pa taksa për disa produkte bujqësore dhe detare amerikane.
Por administrata Trump pretendon se zbatimi i marrëveshjes po vonohet në Parlamentin Europian dhe se Brukseli nuk po respekton angazhimet.
Vetëm javën e kaluar, Trump njoftoi rritjen e tarifave për automjetet europiane nga 15% në 25%, duke ndezur frikën për një luftë të re tregtare transatlantike.
Vendimi i gjykatës amerikane tani krijon një situatë të paqartë politike dhe ekonomike: nga njëra anë, Trump po pengohet nga sistemi gjyqësor në SHBA; nga ana tjetër, ai po e përdor gjithnjë e më shumë retorikën tregtare si armë elektorale dhe gjeopolitike.
Për ekonominë globale, pasiguria tregtare nuk ka mbaruar…
